Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o referendum lokalnym (druki nr 2126 i 3277)

Mówi: Poseł Marcin Skonieczka (tekst niewygłoszony) (Centrum) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 24. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2126, druk nr 3277

Stanowisko

Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Centrum wobec senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o referendum lokalnym, druki nr 2126 i 3277.

Samorząd opiera się na prostej zasadzie: mieszkańcy mają prawo decydować o sprawach swojej wspólnoty. Referendum lokalne jest jednym ze sposobów korzystania z tego prawa. Aby obywatele mieli zaufanie do jego wyniku, muszą mieć również jasne zasady zgłaszania nieprawidłowości i poddawania ich ocenie sądu.

Jak wygląda obecny stan prawny? Mieszkaniec uprawniony do udziału w referendum może wnieść protest, jeżeli naruszenie przepisów mogło istotnie wpłynąć na jego wynik. Problem polega na tym, że ustawa, wskazując sposób składania i rozpatrywania takich protestów, odsyła do ordynacji wyborczej, która została uchylona w 2011 r. Obywatel szukający informacji o ochronie swoich praw trafia więc na odesłanie do nieobowiązujących przepisów. To powoduje niepotrzebne wątpliwości zarówno dla mieszkańców, jak i dla sądów.

Co zmienia projekt? Zastępuje nieaktualne odesłanie odniesieniem do odpowiednich przepisów obowiązującego Kodeksu wyborczego. Chodzi o zasady składania protestu, przedstawiania zarzutów i dowodów, rozpatrywania sprawy przez sąd oraz skutki uwzględnienia protestu. Obejmuje to również zasady powtórzenia odpowiednich czynności referendalnych i ogłoszenia wyników.

Wysoka Izbo! Warto podkreślić, że impulsem do tej zmiany była petycja obywatela. Pokazuje to, że zgłoszenie konkretnego problemu może prowadzić do poprawy prawa. Choć proponowana zmiana jest niewielka, usuwa niejasność dotyczącą ważnego uprawnienia mieszkańców.

Człowiek, który chce skorzystać ze swojego prawa, powinien otrzymać od państwa jasne zasady postępowania. Rzetelna procedura rozpatrywania protestów chroni wiarygodność referendum i pomaga rozstrzygać spory w sposób uporządkowany.

Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję bardzo.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Skonieczka