Wystąpienie w Sejmie · 3 lipca 2026

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym (druk nr 2649)

Mówi: Poseł Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony) (PiS) · 61. posiedzenie Sejmu, punkt 24. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2649

Pytania

1. Cel projektu - usunięcie z organów jednostek pomocniczych osób prawomocnie skazanych za przestępstwa umyślne - jest słuszny i służy odbudowie zaufania do samorządu na najbliższym obywatelowi szczeblu. Czy jednak wnioskodawcy sprecyzowali zakres przesłanki: czy chodzi o wszelkie przestępstwa umyślne, czy tak jak w przypadku radnych i wójtów o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, za które orzeczono karę pozbawienia wolności, tak by wykluczenie było proporcjonalne do wagi czynu?

2. W obowiązującym stanie prawnym radni i wójtowie tracą bierne prawo wyborcze na zasadach określonych w Kodeksie wyborczym. Czy projekt świadomie ujednolica standard dla organów jednostek pomocniczych z tym, który już wiąże pozostałych przedstawicieli wybieranych w samorządzie, i czy nie powstanie sytuacja, w której wobec sołtysa zostanie zastosowane kryterium surowsze lub łagodniejsze niż wobec radnego tej samej gminy?

3. Uzasadnienie mówi o możliwości wygaszenia mandatu członka organu jednostki pomocniczej. Kto, rada gminy, wójt czy inny organ, będzie stwierdzał wygaśnięcie mandatu, w jakiej procedurze i z jakim prawem odwołania osoby, której to dotyczy, tak by narzędzie to służyło wyłącznie eliminowaniu skazanych przestępców, a nie stało się instrumentem walki politycznej z niewygodnymi sołtysami?

4. Sołtysi i rady sołeckie to przedstawiciele wybierani bezpośrednio przez lokalne wspólnoty, często w małych wsiach. Czy projekt przewiduje przepisy przejściowe określające, czy nowe zasady obejmą osoby sprawujące mandat w trakcie trwającej kadencji, i czy 3-miesięczne vacatio legis jest wystarczające, by uszanować zarówno wolę wyborców, jak i pewność prawa w toczących się kadencjach?

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Mariusz Krystian