Pani Marszałek! Państwo Ministrowie! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku sejmowym nr 3281.
Procedowany projekt przewiduje blisko 175 zmian legislacyjnych. Jego zasadniczym celem jest dostosowanie systemu refundacyjnego do problemów ujawnionych w praktyce stosowania przepisów, w szczególności po reformie wprowadzonej nowelizacją z 2023 r.
Oczywiście nie sposób jest wymienić w ciągu kilku minut te 175 zmian legislacyjnych, ale jednym z najistotniejszych elementów tego projektu jest wprowadzenie rozwiązań mających zwiększyć bezpieczeństwo lekowe Polski. Projekt przewiduje przede wszystkim ustawowe uregulowanie krajowej listy leków krytycznych, zwiększenie preferencji finansowych związanych z krajową produkcją leków, co jest niezwykle ważne, wprowadzenie preferencji proceduralnych dla przedsiębiorców produkujących leki w Polsce oraz tworzenie zachęt do przenoszenia technologii produkcji substancji czynnych i leków gotowych na terytorium Polski. To bardzo ważna zmiana. Szczególnie istotna jest zmiana art. 6 ustawy refundacyjnej, przewidująca zwiększenie bonifikaty dla pacjentów z 15% do 30% w przypadku leków wytwarzanych w Polsce z wykorzystaniem substancji czynnej również wytwarzanej w Polsce.
Projekt przewiduje ponadto preferencyjne traktowanie wniosków dotyczących takich leków, w tym możliwość ich rozpatrywania w pierwszej kolejności. W określonych przypadkach przedsiębiorca może również skorzystać ze zwolnienia z negocjacji cenowych i preferencyjnego ustalania cen zbytu netto. To niezwykle ważne w tym projekcie. Oczywiście projekt stanowi szeroką próbę przebudowy wybranych elementów systemu refundacyjnego, nie tylko techniczną nowelizację ustawy z 12 maja 2011 r., ale obejmuje również zagadnienia dotyczące finansowania leków, produkcji krajowej, organizacji leczenia szpitalnego, procedur refundacyjnych, importu docelowego i oczywiście udziału pacjentów w podejmowaniu decyzji. To też bardzo ważne.
Po trzecie, projekt wprowadza mechanizmy racjonalizacji wydatków publicznych. Szczególne znaczenie mają tutaj katalogi równoważnych technologii terapeutycznych, zmiany dotyczące leków recepturowych i wykorzystywanie instrumentów dzielenia ryzyka. Konieczne jest jednak zagwarantowanie, aby oszczędności finansowe nie odbywały się kosztem jakości leczenia i indywidualnych potrzeb pacjentów.
Rozszerza oczywiście udział organizacji pacjentów, ale nie zapewnia im pełnej niezależności w procesach decyzyjnych. Warto rozważyć dalej idące mechanizmy reprezentacji interesów pacjenta.
Przedstawione uzasadnienie finansowe wymaga uzupełnienia o bardziej rozbudowane prognozy długoterminowe. Zaraz się odniosę do tego w stosunku do szczepionek. Wskazanie, że projektowane wydatki mogą zostać pokryte z niewykorzystanych środków budżetu refundacyjnego, nie jest wystarczające do oceny wszystkich przyszłych konsekwencji finansowych nowelizacji. Tak jak powiedziałem, mam tylko pewne obawy co do... Odniosę się tutaj do szczepionek, bo jako absolwent wydziału farmaceutycznego muszę podkreślić, że szczepionki nie są zwykłą kategorią produktów leczniczych i nie powinniśmy ich tak traktować. Ich funkcja w systemie ochrony zdrowia jest szczególna. Nie służą wyłącznie leczeniu konkretnego pacjenta, ale przede wszystkim celem szczepień jest zapobieganie chorobom zakaźnym, ograniczeniu ich transmisji i to, co jest niezwykle ważne - służą budowaniu odporności populacyjnej. Szczególnie istotne jest to w przypadku grup wrażliwych, które są bardziej narażone na ciężki przebieg chorób zakaźnych i oczywiście ich powikłań. Mam tu na myśli przede wszystkim osoby starsze, pacjentów z cukrzycą, chorobami układu sercowo-naczyniowego czy przewlekłymi chorobami układu oddechowego. Dlatego też pozwolę sobie złożyć jedną poprawkę.
Oczywiście jeżeli chodzi o tę całą projektowaną (Dzwonek) nowelizację, to dotyka kilku fundamentalnych problemów, które wskazałem. I oczywiście kierując się bezpieczeństwem zdrowotnym Polek i Polaków, klub Centrum w pełni popiera ten rządowy projekt zmiany ustawy o refundacji. Dziękuję bardzo.