Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wszyscy, którzy są przeciwko współpracy Unii Europejskiej i zmienianiu 30-letnich traktatów z Azją Centralną, z państwami Azji Centralnej są zwolennikami Putina. To jest absolutnie jasne. W Guzarze na południu Uzbekistanu, panie Fritz, znajduje się największy polski cmentarz wojenny w tym kraju. Polski, nie ruski. Spoczywają tam żołnierze armii gen. Andersa i cywile, którzy w 1942 r. szli przez Azję Środkową ku wolności. Na polskich nekropoliach w Uzbekistanie do dziś można przeczytać napis: Pamięci polskich przyjaciół. Warto szczególnie wam o tym wspomnieć.
W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy o ratyfikacji wzmocnionej umowy o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i Uzbekistanem, której projekt Komisja Spraw Zagranicznych oraz Komisja do Spraw Unii Europejskiej przyjęły jednogłośnie, bez poprawek.
Umowa zastępuje porozumienie z 1996 r., a zatem modernizuje ramy współpracy ustanowione 30 lat temu. Odpowiada na zmiany gospodarcze i rosnące znaczenie Azji Centralnej, regionu szczególnie istotnego wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę, i potrzeby dywersyfikacji powiązań międzynarodowych. Gospodarcza wartość umowy wynika przede wszystkim z bardziej przewidywalnych zasad. Ułatwienia celne, ograniczenia barier technicznych, ochrona własności intelektualnej i przejrzystszy dostęp do zamówień publicznych mogą poprawić warunki działania polskich przedsiębiorstw. To także perspektywa współpracy w transporcie oraz w dziedzinie surowców krytycznych, bez których nie będzie europejskiej transformacji energetycznej i cyfrowej. Umowa obejmuje również naukę, edukację, kulturę i sport. Uzbekistan to dziedzictwo Jedwabnego Szlaku, a wymiana studentów i badaczy to najtrwalsza inwestycja w dobre relacje.
Wreszcie geopolityka. Taszkent szuka w Europie przeciwwagi dla wpływów Rosji i Chin. Rozwój Korytarza Środkowego, który omija Rosję, to szansa także dla Polski, jako bramy dla unijnego rynku. Z perspektywy Pomorza, regionu portów i logistyki, widzę w tym konkretną szansę dla naszych firm.
Wysoka Izbo! Polityka zagraniczna to również cierpliwe budowanie relacji, zanim okażą się potrzebne. Klub Koalicji Obywatelskiej poprze tę ratyfikację. Bardzo dziękuję. (Oklaski)