Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W 2026 r. przypada 130. rocznica urodzin Józefa Czapskiego. Jest to okazja, aby przypomnieć nie tylko o wielkim artyście, ale również o człowieku, którego życie było świadectwem XX w., jego dramatów, nadziei i wartości.
Czapski był wybitnym malarzem, eseistą i diarystą, jednym z najważniejszych przedstawicieli środowiska kapistów. W jego twórczości odnajdujemy piękno, ale też głęboką refleksję nad prawdą i kondycją człowieka. Był świadkiem zbrodni katyńskiej, oficerem armii Andersa, autorem przejmującej książki pt. ˝Na nieludzkiej ziemi˝, w której opisał sowiecką rzeczywistość wojenną. Po wojnie znalazł się na emigracji. Współtworzył paryską ˝Kulturę˝ z Jerzym Giedroyciem, a jego działalność intelektualna i działalność polityczna przyczyniły się do budowania idei porozumienia między narodami, w tym pojednania polsko-ukraińskiego. Już w latach 50. nawoływał do tego, co dzisiaj pewnie nazwalibyśmy integracją europejską. Czapski był arystokratą ducha, człowiekiem głęboko wierzącym w demokrację, w wolność i w potrzebę dialogu. Choć w Polsce Ludowej objęto go zakazem publikacji, jego dorobek przetrwał dzięki wydawnictwom podziemnym, a dzisiaj wraca w wystawach, książkach i debatach.
Uhonorowanie Józefa Czapskiego poprzez ustanowienie roku 2026 jego rokiem to wyraz szacunku wobec artysty, myśliciela i świadka historii. Koło Poselskie Razem będzie głosowało za przyjęciem tej uchwały. Dziękuję. (Oklaski)