Wystąpienie w Sejmie · 25 września 2025

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego (druki nr 1217 i 1257)

Mówi: Poseł Paulina Matysiak (niez.) · 41. posiedzenie Sejmu, punkt 17. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1217, druk nr 1257

Tak, zmienimy trochę klimat, panie marszałku.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotem uchwały jest upamiętnienie postaci niezwykle ważnej dla historii Polski, Ignacego Daszyńskiego. To człowiek, który całym swoim życiem udowodnił, że patriotyzm i troska o dobro wspólne nie stoją w sprzeczności z walką o prawa pracownicze, o wolność i o demokrację.

Daszyński był jednym z tych, którzy w trudnych czasach niewoli potrafili połączyć idee niepodległościowe z ideami społecznymi. Współtworzył Polską Partię Socjalno-Demokratyczną Galicji i Śląska Cieszyńskiego, walcząc o poprawę losu robotników, o równość i o sprawiedliwość społeczną. Dzięki jego autorytetowi mogły rozwijać się organizacje strzeleckie Józefa Piłsudskiego, co stało się fundamentem późniejszych Legionów Polskich. W 1918 r. stanął na czele Tymczasowego Rządu Ludowego RP w Lublinie, pierwszego niezależnego od zaborców polskiego rządu, który w programie zawarł nie tylko wolność polityczną, ale także prawa społeczne: 8-godzinny dzień pracy, prawa wyborcze kobiet, ochronę pracy dzieci. To była wizja państwa nowoczesnego i sprawiedliwego.

Jako wicepremier Rządu Obrony Narodowej w 1920 r. współtworzył jedność narodową w obliczu bolszewickiego zagrożenia. W Sejmie Ustawodawczym zabiegał, by w konstytucji z 1921 r. znalazły się zapisy o ubezpieczeniach społecznych i zakazie pracy dzieci. To rozwiązania, które dzisiaj uważamy za oczywiste, ale które wówczas były prawdziwą rewolucją społeczną. Jako marszałek Sejmu bronił demokracji parlamentarnej i wolności prasy. Był głosem mniejszości, obrońcą edukacji obywatelskiej i przeciwnikiem wszelkiego autorytaryzmu.

Dlatego uważam, że ustanowienie roku 2026 Rokiem Ignacego Daszyńskiego jest nie tylko oddaniem należnego hołdu jednemu z ojców niepodległości, lecz także przypomnieniem, że wolność i demokracja muszą zawsze iść w parze z troską o prawa obywatelskie i społeczne. To lekcja, z której także dzisiaj powinniśmy wyciągnąć wnioski. Koło Poselskie Razem z pełnym przekonaniem będzie głosowało za tym, żeby rok 2026 był Rokiem Ignacego Daszyńskiego. Dziękuję wnioskodawcom za złożenie tego projektu. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Paulina Matysiak