Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ministerstwo Obrony Narodowej w pełni popiera przedmiotową inicjatywę zawartą w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Projektowana nowelizacja przewiduje zmianę brzmienia art. 9 ustawy z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z proponowanym rozwiązaniem prawo do posiadania sztandaru będzie przysługiwało jednostkom wojskowym przeznaczonym do prowadzenia walki zbrojnej lub zabezpieczenia bojowego działań oraz szkołom wojskowym. W obecnym stanie prawnym uprawnienie to ograniczone jest do jednostek liniowych wszystkich rodzajów sił zbrojnych rozumianych jako samodzielne jednostki organizacyjne już zdolne do prowadzenia walki zbrojnej lub zabezpieczenia bojowego działań oraz szkół wojskowych.
Przedłożona regulacja wychodzi naprzeciw licznym postulatom zgłaszanym zarówno przez szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i dowódców jednostek wojskowych, jak i przez przedstawicieli społeczeństwa skupionych w komitetach honorowych, które chcą ufundować sztandary. W skład tych gremiów wchodzą m.in. reprezentanci samorządów terytorialnych, organizacji pozarządowych, partnerów społecznych, a także stowarzyszeń, w tym weteranów, kombatantów oraz rezerwistów.
Wprowadzenie projektowanych zmian wpłynie bardzo pozytywnie na morale żołnierzy, budowanie etosu służby, poczucie dumy z przynależności do konkretnej formacji oraz głębszą identyfikację z nowo formowanymi oddziałami.
Kluczowym aspektem tej zmiany jest umożliwienie żołnierzom składania przysięgi wojskowej na sztandar macierzystej jednostki. Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami, w tym zapisami ˝Ceremoniału Wojskowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej˝, w sytuacji gdy dany oddział nie posiada jeszcze własnego znaku, akt ślubowania odbywa się na sztandar innej jednostki wojskowej z tego samego lub ościennego garnizonu, wyznaczonej przez dowódcę garnizonu albo przełożonego. A zatem posiadanie własnego symbolu znaku Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej od wczesnego etapu formowania nada temu podniosłemu wydarzeniu właściwą rangę i osobisty wymiar.
Ponadto omawiana inicjatywa ustawodawcza znacząco wzmocni wizerunek Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz zacieśni więzi pomiędzy wojskiem a mieszkańcami regionów, w których stacjonują nowe formacje. Jednostka wojskowa zyska możliwość godnego reprezentowania swojego środowiska, występując zgodnie z ceremoniałem wojskowym ze sztandarem ufundowanym przez lokalną społeczność podczas świąt państwowych oraz innych wydarzeń patriotycznych z udziałem wojskowej asysty honorowej organizowanych przez miejscowe władze i mieszkańców. Tego typu wspólne inicjatywy budują wzajemne zaufanie i poczucie współodpowiedzialności za bezpieczeństwo regionu i państwa.
W ostatnim okresie do resortu Obrony Narodowej w przedmiotowej sprawie wpłynęły wnioski komitetów społecznych, które spotkały się z negatywną odpowiedzią z uwagi na obowiązujące przepisy, m.in. w sprawie ufundowania sztandarów. I tutaj te przykłady. Odpowiadam panu posłowi. To m.in. 16. Brygada Zmotoryzowana w Załuskach - wniosek złożony w dniu 4 czerwca 2025 r., Brygada Rakiet w Toruniu - wniosek złożony w dniu 13 czerwca 2025 r., 2. Brygada Pancerna Legionów w Czerwonym Borze - wniosek złożony w dniu 30 marca 2026 r., 21. Lekki Batalion Górski w Wojnarowej - wniosek złożony w dniu 4 sierpnia 2026 r.
Odpowiadając też na pytania i wątpliwości państwa posłów, to chcę powiedzieć, że nie będzie tutaj uznaniowości. W tym momencie warunkiem jest ukompletowanie jednostki na poziomie 60%, czyli osiągnięcie zdolności bojowej. Bo proszę zauważyć, że w przypadku np. wojny wycofuje się z akcji i z boju jednostki, które mają poniżej 60% ukompletowania żołnierzy. Także m.in. takimi kryteriami będziemy też się posługiwać w odniesieniu do tych nowo formowanych jednostek. Natomiast było też pytanie, co będzie w przypadku rozformowania jednostki. Oczywiście w przypadku rozformowania jednostki sztandar trafia do muzeum. Chcę też powiedzieć, że nie było takich przypadków, żeby w czasie formowania jednostki ten proces był przerwany.
Mając na uwadze powyższe, resort obrony narodowej pozytywnie opiniuje, przedłożony projekt ustawy i uprzejmie prosi o przegłosowanie go. Bardzo dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)