Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich (druki nr 3138 i 3329)

Mówi: Poseł Piotr Głowski (KO) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 16. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3138, druk nr 3329

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Polskie porty morskie odgrywają istotną rolę w krajowym systemie transportowym, handlu zagranicznym i bezpieczeństwie energetycznym. Ich znaczenie wykracza daleko poza działalność przeładunkową. Dlatego przepisy dotyczące opodatkowania zarządów portów muszą uwzględniać zarówno specyfikę ich działalności, jak i konieczność finansowania infrastruktury, która służy całej gospodarce.

Przedmiotem dzisiejszej debaty jest rozwiązanie problemu, który pozostawał nierozstrzygnięty od wielu lat. Od 2013 r. Komisja Europejska kwestionuje dotychczasowy model zwolnień podatkowych dla portów. Projektowana nowelizacja ma dostosować krajowe przepisy do unijnych zasad pomocy, nie pozbawiając jednocześnie portów możliwości finansowania niezbędnych inwestycji.

Projekt przewiduje kilka istotnych zmian. Pierwsza dotyczy wydatków inwestycyjnych. Utrzymana zostanie możliwość korzystania ze zwolnienia podatkowego w odniesieniu do środków przeznaczanych na budowę, modernizację, przebudowę infrastruktury portowej oraz infrastruktury zapewniającej dostęp do portów od strony morza i lądu. Istotne jest również rozszerzenie katalogu wydatków o inwestycje realizowane w majątek, który nie należy bezpośrednio do zarządów portów. Ma to znaczenie przede wszystkim w przypadku infrastruktury drogowej i kolejowej, której budowa często wymaga współpracy z samorządami i innymi podmiotami publicznymi. Port nie funkcjonuje przecież w oderwaniu od swojego otoczenia. Dostęp do niego, sprawna komunikacja kolejowa i drogowa są równie ważne jak sama infrastruktura przeładunkowa.

Druga kwestia to oddzielenie działalności gospodarczej od zadań publicznych wykonywanych przez zarządy. Projekt przewiduje pełne zwolnienie dochodów przeznaczonych na realizację zadań, które nie mają charakteru gospodarczego i nie podlegają regułom konkurencji.

Chodzi m.in. o bezpieczeństwo ruchu morskiego, ochronę przeciwpożarową od strony wody, obronność oraz ochronę portów. Są to zadania, których znaczenie wykracza poza interes ekonomiczny samych zarządów portów, a ich realizacja służy bezpieczeństwu państwa i użytkowników infrastruktury morskiej.

Trzecia zmiana dotyczy sposobu rozliczania zwolnienia. Powiem krótko: dotychczasowe działania miały czas nieokreślony. W tej chwili będą to bardzo precyzyjnie określone, jeżeli chodzi o czas, możliwości inwestowania. Ma to uporządkować procedurę i ograniczyć ryzyko późniejszych sporów dotyczących prawidłowości zastosowania zwolnienia. Ważne jest przy tym, że regulacja obejmuje nie tylko porty o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, ale również mniejsze porty lokalne i przystanie morskie.

Wysoka Izbo! Znaczenie tych rozwiązań należy rozpatrywać także w kontekście inwestycji, które są już realizowane i które będą decydować o pozycji polskich portów w kolejnych latach. Porty w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, Świnoujściu są ważnymi punktami obsługi polskiego handlu, pełnią również istotną funkcję w systemie dostaw surowców energetycznych. Rozwój morskiej energetyki wiatrowej dodatkowo zwiększa zapotrzebowanie na infrastrukturę portową i logistyczną. Nie można przy tym też pomijać oczywiście mniejszych portów, które obsługują lokalną gospodarkę, rybołówstwo, transport, turystykę morską. Ich potrzeby inwestycyjne są inne niż w przypadku największych ośrodków, ale również wymagają odpowiednich rozwiązań prawnych i finansowych. W przypadku tej ustawy istotne jest więc zachowanie równowagi pomiędzy wymogami wynikającymi z unijnych zasad pomocy publicznej a możliwością dalszego inwestowania w infrastrukturę portową. Projektowane przepisy mają właśnie temu służyć.

Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera przedstawiony projekt ustawy, a ja, uwzględniając wnioski Biura Legislacyjnego, w imieniu klubu chciałbym zgłosić trzy dosyć szerokie poprawki, które udoskonalą tę ustawę. Dziękuję bardzo.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Piotr Głowski