Bardzo dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Spotykamy się dzisiaj w punkcie porządku obrad dotyczącym dwóch projektów ustaw. Oba projekty odnoszą się do zasad funkcjonowania rynku alkoholu, jego reklamy i dostępności, a więc kwestii, które mają bezpośrednie znaczenie dla zdrowia publicznego, ochrony młodych ludzi, ale również dla przedsiębiorców i samorządów. Debatujemy nad rozwiązaniami, wokół których pojawiło się wiele emocji. Są to jednak przede wszystkim projekty, które wymagały od nas, parlamentarzystów, długiej i uważnej pracy.
Jako Polskie Stronnictwo Ludowe podchodzimy do tych propozycji z pełną powagą. W toku prac nad projektami wielokrotnie analizowaliśmy proponowane rozwiązania i ich możliwe konsekwencje. Jako członek Komisji Zdrowia, a jednocześnie lekarz przyglądałem się tym propozycjom ze szczególną uwagą. W czasie prac komisji analizowaliśmy przedstawione rozwiązania i wysłuchiwaliśmy argumentów ekspertów, lekarzy, terapeutów, samorządowców, przedstawicieli strony społecznej oraz rynku. Nie uciekaliśmy od trudnych rozmów. Każda ze stron miała możliwość przedstawienia swoich racji i każdej z tych opinii należało uważnie wysłuchać. Bo dobre prawo powinno być oparte na wiedzy, dialogu i doświadczeniu osób, które później będą je stosować w praktyce. Z jednej strony widzimy ogrom problemu uzależnienia od alkoholu i związane z nim ludzkie dramaty. Jako lekarz wiem, jak dużym obciążeniem dla systemu ochrony zdrowia są pacjenci i całe rodziny, które są obciążone alkoholizmem. Tutaj nie ma miejsca na obojętność. Państwo powinno skutecznie chronić zdrowie obywateli, a szczególnie młodego pokolenia.
Proponowane rozwiązania dotyczą m.in. ograniczenia reklamy i promocji alkoholu, zasad jego dostępności, godzin, w których może być oferowany, a także ograniczeń dotyczących stacji paliw i handlu internetowego. Każde z tych rozwiązań wymaga jednak odpowiedzi na proste pytanie, czy będzie ono rzeczywiście skuteczne i czy jest proporcjonalne odnośnie do celu, który chcemy osiągnąć. Warto pamiętać, że sama dostępność alkoholu to tylko jeden z elementów problemu uzależnień. Potrzebujemy również skutecznej profilaktyki, edukacji oraz łatwiejszego dostępu do leczenia osób, które już zmagają się z uzależnieniem.
To także jest ważne z punktu widzenia samorządów. Gminy odpowiadają za realizację lokalnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. To właśnie samorządy są najbliżej mieszkańców i często jako pierwsze widzą skutki uzależnień dotykające rodzin, dzieci i lokalnych społeczności. Dlatego nowe przepisy powinny uwzględniać również doświadczenia samorządów. Nie mogą nakładać na nie obowiązków, których realizacja w praktyce będzie trudna lub niewystarczająco zabezpieczona. Z drugiej strony musimy pamiętać o funkcjonowaniu rynku i uczciwej przedsiębiorczości. Potrzebny jest tutaj zdrowy rozsądek. Przepisy nie mogą uderzać w przedsiębiorców, którzy działają zgodnie z prawem, ani powodować niepotrzebnych problemów na lokalnych rynkach, które dają ludziom pracę i są ważną częścią lokalnej gospodarki.
Dlatego podsumowując długie i trudne prace komisji, chcę powiedzieć jasno, że my jako Polskie Stronnictwo Ludowe nie jesteśmy dzisiaj bezwarunkowo za ani ślepo przeciw tym rozwiązaniom. Nasze stanowisko jest wyważone i pragmatyczne. Problem uzależnienia od alkoholu jest realny i wymaga zdecydowanych działań państwa. Jednocześnie każde ograniczenie powinno być precyzyjne, proporcjonalne i możliwe do dostosowania w praktyce. Nie możemy tworzyć prawa, którego później nie będzie można skutecznie egzekwować albo które przyniesie nieprzewidywalne konsekwencje dla obywateli, przedsiębiorstw czy samorządów. Kompromis nie oznacza słabości. Oznacza odpowiedzialność i szukanie takich rozwiązań, które rzeczywiście pomogą ograniczyć skalę uzależnień, a jednocześnie nie stworzą nowych problemów. Polacy nie potrzebują dzisiaj rewolucji ani politycznych emocji. Potrzebują zdrowego rozsądku, stabilności i dobrze przygotowanego prawa. My jako Polskie Stronnictwo Ludowe będziemy nadal konstruktywnie pracować nad tymi przepisami. Chcemy, aby zachowana została właściwa równowaga między ochroną zdrowia publicznego a stabilnością gospodarczą.
Tutaj rzeczywiście wielkie podziękowania dla wszystkich, bo prace nad tymi ustawami były dość mocno emocjonalne. Ja jestem w parlamencie 11 lat i rzeczywiście pierwszy raz spotkałem się z takim wysłuchaniem, z takim zrozumieniem dotyczącym tej sprawy. Na posiedzeniach podkomisji rzeczywiście można było usłyszeć wszystkie głosy za i przeciw, ale na końcu to my podejmujemy tę decyzję.
Panie marszałku, zgłaszam (Dzwonek) poprawki, nad którymi w dalszej części będziemy procedować.