Wystąpienie w Sejmie · 13 maja 2026

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 120. rocznicy urodzin profesora Tadeusza Wacława Korzybskiego (druki nr 2215 i 2437)

Mówi: Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD) · 57. posiedzenie Sejmu, punkt 19. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2215, druk nr 2437

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera oczywiście projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 120. rocznicy urodzin profesora Tadeusza Wacława Korzybskiego, człowieka, który jak napisali autorzy tego projektu, całe życie poświęcił poznawaniu świata i służbie człowiekowi.

To poznawanie świata w wymiarze formalnym to właśnie bycie członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, to profesura w Instytucie Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk, to autorstwo ok. 130 publikacji naukowych, to opracowywanie słowników i encyklopedii oraz kształcenie młodych naukowców. Epokową wręcz zasługą prof. Tadeusza Wacława Korzybskiego było stworzenie polskiego preparatu penicyliny oraz podjęcie badań nad antybiotykami.

Początek kariery naukowej Tadeusza Korzybskiego należy wiązać z jego pracą w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami we Lwowie. To właśnie tam, w grodzie Semper Fidelis, współpracował z prof. Rudolfem Weiglem, wynalazcą pierwszej na świecie szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu. W zespole prof. Weigla pracował także późniejszy kapłan i prof. Henryk Mosing, który po wojnie pozostał we Lwowie, aby leczyć tam naszych rodaków, którzy nie chcieli opuścić swojego ukochanego miasta.

Ci wyżej wspomniani badacze i uczeni wyprodukowali we Lwowie szczepionkę przeciwtyfusową i uratowali przed śmiercią z rok niemieckich okupantów setki polskich obywateli, zatrudniając ich w instytucie Weigla.

Chociaż Lwów i Warszawa to miasta, w których prof. Tadeusz Korzybski realizował swoją pasję naukową, to jako człowiek urodzony w Mławie czuł specjalną więź z tą miejscowością. Uzdolniona młodzież z Mławy mogła liczyć na fundowane przez niego stypendia prywatne. Wspieranie lokalnej nauki i kultury znalazło swój wyraz w inicjatywie utworzenia Fundacji im. Korzybskich czy też w akcie darowizny pamiątek rodzinnych dla lokalnego muzeum.

Prof. Tadeusz Korzybski był człowiekiem niepospolitym. Jego wyjątkowość polegała także na tym, że oprócz nauki pasjonowały go sztuka, muzyka, językoznawstwo, historia i filozofia. Na przykładzie prof. Tadeusza Korzybskiego można też prowadzić rozważania o znaczeniu, sile i magii tzw. małych ojczyzn. W odniesieniu do profesora sprawdza się piękny postulat intelektualno-historyczny zawarty w twierdzeniu (Dzwonek), iż małe ojczyzny uczą żyć w ojczyźnie wielkiej.

Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe z całym przekonaniem zagłosuje za podjęciem procedowanej uchwały. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Tadeusz Samborski