Wystąpienie w Sejmie · 17 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego (druki nr 3204 i 3324)

Mówi: Poseł Tomasz Piotr Nowak (KO) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 7. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3204, druk nr 3324

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ustawa o osłonach dla branży górniczej, górnictwa węgla brunatnego i energetyków, którzy z tego właśnie węgla produkują energię, jest bardzo ważna w kontekście wygaszania produkcji energii elektrycznej z węgla brunatnego. I została wprowadzona w 2023 r., uzupełniając Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, uzupełniając te działania, które staramy się ponad podziałami politycznymi wprowadzać w całym procesie transformacji.

Ustawa dawała taką możliwość, że górnicy i energetycy, jeśli do 4 lat był ten czas, zanim przejdą na emeryturę, mogli przejść na emeryturę wcześniejszą, górniczą czy energetyczną, uzyskując 80% dotychczasowego wynagrodzenia. A ci, którzy mają więcej lat niż 4 do uzyskania właśnie tych możliwości przejścia na emeryturę, mają jednorazową odprawę, która jest jednak obwarowana tym, żeby nie pracowali dalej w tym zakładzie, z którego dostali odprawę, albo w podobnej spółce, która jest z nim powiązana.

My zmienialiśmy trochę tę ustawę w 2025 r. po to, ażeby większa grupa pracowników - były tam takie wątpliwości interpretacyjne - mogła być beneficjentem tej ustawy. I to się udało, nowelizacja przeszła, w związku z tym cała branża węgla brunatnego jest objęta właśnie skutkami tej ustawy.

A teraz mamy oto taki problem, że okazało się, iż nie do końca sprawozdawczość związana z funkcjonowaniem tej ustawy jest skuteczna i nie zawsze jest pewność, czy dana osoba czasami właśnie nie korzysta po otrzymaniu tej osłony z zatrudnienia gdzieś tam w okolicach tegoż zakładu, z którego dostała tę odprawę, tę osłonę. W związku z tym chcemy wprowadzić takie unormowania, które pozwolą za pomocą PESEL-u lub REGON-u czy numeru NIP określić, która to jest osoba, zidentyfikować ją po prostu tak, żeby zarządca rozliczeń mógł taką weryfikację przeprowadzić.

A drugi problem, który się pojawił, dotyczy tego, że ZUS ma otrzymywać 0,1% od tych świadczeń za przygotowywanie całej procedury weryfikacji uprawnień danych osób. Ta procedura musi być robiona skutecznie, w tym znaczeniu, że musi odnosić się do osób, które faktycznie w roku poprzedzającym skorzystały z tego prawa. Nie było zapisu jednoznacznie wskazującego na rok poprzedzający. W związku z tym w tej noweli wprowadzamy zapis o roku poprzedzającym.

Panie Marszałku! Chciałbym zgłosić poprawkę, która jednoznacznie identyfikuje problem, ażeby nie było jakichkolwiek niedopowiedzeń. W poprawce tej wprowadzamy zdanie dotyczące określenia osób, które skorzystały ze świadczeń socjalnych lub jednorazowych odpraw pieniężnych, ze wskazaniem ich imienia, nazwiska, numeru PESEL i NIP, a w przypadku jego braku - numeru REGON. Doprecyzowujemy to jeszcze konkretniej, a także wprowadzamy w poprawce zdanie, zgodnie z którym oświadczenie dla ZUS-u dotyczy pieniędzy tych osób, które funkcjonowały, przeszły w poprzednim roku, a następnie rozliczone zostały przez podmioty, o których mowa w art. 3. Składam tę poprawkę. Liczę na to, Wysoka Izbo, że ta ustawa zostanie (Dzwonek) przyjęta.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Tomasz Piotr Nowak