Wystąpienie w Sejmie · 15 października 2025

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 200. rocznicy urodzin Karola Miarki (starszego), wybitnego działacza społecznego Ziemi Śląskiej (druki nr 1710 i 1755)

Mówi: Poseł Wanda Nowicka (tekst niewygłoszony) (Lewica) · 43. posiedzenie Sejmu, punkt 11. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1710, druk nr 1755

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie projektu uchwały w sprawie upamiętnienia 200. rocznicy urodzin Karola Miarki (starszego), wybitnego działacza społecznego Ziemi Śląskiej, druki nr 1710 i 1755.

Karol Miarka (1825-1882), literat, publicysta, redaktor, działacz społeczny, polityczny i kulturalny, odegrał ważną rolę w życiu społecznym i kulturalnym na terenie dzisiejszego województwa śląskiego. W życiu zawodowym pracował m.in. jako nauczyciel w szkole ludowej, pisarz gminny, organista i sędzia polubowny. Był publicystą tygodnika ˝Gwiazdka Cieszyńska˝.

W roku 1863 Karol Miarka zasłynął artykułem ˝Głos wołającego na puszczy górnośląskiej czyli o stosunkach ludu polskiego na pruskim Śląsku˝, w którym domagał się wprowadzenia języka polskiego do edukacji. W latach 1868-1869 był redaktorem polskojęzycznego ˝Zwiastuna Górnośląskiego˝.

Od roku 1869 wydawał z sukcesem pismo ˝Katolik˝, które odegrało ważną rolę w rodzącej się świadomości Ślązaków, a było usilnie zwalczane przez pruską administrację. Represjonowany, Miarka spędził w więzieniach łącznie 3 lata.

Wydawał tygodnik ˝Monika˝ nt. wychowania dzieci, w tym edukacji domowej. Jego ˝Poradnik Gospodarczy˝ okazał się dużym sukcesem. Promował spółdzielczość, inicjował stowarzyszenia kulturalne. Był przy tym pionierem spółdzielczości i kas zapomogowo-pożyczkowych, propagował ideę nadania społeczności Śląska podmiotowości i uczynienia z niej wspólnoty opartej na kulturze, języku ojczystym i wartościach.

Zostawił po sobie nie tylko książki i czasopisma, lecz także pamięć, wdzięczność i szacunek. Po dziś dzień jest pamiętany nie tylko na Śląsku, lecz również w całym kraju poprzez liczne formy pamięci.

KKP Lewicy popiera projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej upamiętniającej Karola Miarkę w 200. rocznicę jego urodzin.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Wanda Nowicka