Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska przedstawię stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu zawartego w druku nr 3266. Dostęp do danych stał się jednym z najważniejszych zasobów współczesnej gospodarki. Każdego dnia generują je nasze samochody, telefony, urządzenia domowe czy maszyny wykorzystywane w przemyśle i rolnictwie. Jednak przez lata dane pozostawały często w rękach producentów urządzeń i największych firm. Tymczasem rozwój gospodarki cyfrowej powinien przynosić korzyści nie tylko tym największym, ale przede wszystkim obywatelom i wszystkim przedsiębiorcom. Temu właśnie służy unijny Data Act, którego skuteczne stosowanie w Polsce zapewnia procedowana ustawa.
Chciałabym zwrócić uwagę na trzy najważniejsze aspekty proponowanych rozwiązań. Po pierwsze, chodzi o większą kontrolę obywateli nad danymi. Unijne przepisy przyznają użytkownikom prawo dostępu do określonych danych generowanych przez urządzenia, z których korzystają, oraz możliwość ich udostępniania innym podmiotom. Co to oznacza w praktyce? Przykładowo rolnik korzystający z nowoczesnego ciągnika będzie mógł udostępnić dane dotyczące pracy maszyny niezależnemu serwisowi. Podobnie właściciel samochodów będzie mógł wykorzystać określone dane pojazdu, aby skorzystać z usług wybranego przez siebie podmiotu. To większa swoboda wyboru, większa konkurencja i ograniczenie możliwości uzależnienia nas, konsumentów, od jednego producenta.
Po drugie, jest to wsparcie dla polskich przedsiębiorców oraz polskiej innowacyjności. Sprawiedliwy dostęp do danych otwiera nowe możliwości dla małych i średnich firm, które dotychczas często nie mogły konkurować z największymi podmiotami technologicznymi na równych zasadach. Dzięki europejskim regulacjom łatwiejszy będzie rozwój nowych usług, niezależnych serwisów oraz innowacyjnych rozwiązań opartych na analizie danych. To szczególnie ważne dla polskiej gospodarki, której konkurencyjność w coraz większym stopniu zależy od rozwoju nowych technologii.
Po trzecie, chodzi o skuteczne egzekwowanie nowych przepisów. To właśnie w tym zakresie procedowana ustawa ma szczególne znaczenie. Projekt wyznacza prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako organ odpowiedzialny za nadzór nad stosowaniem Data Act w Polsce. Prezes UKE będzie rozpatrywał skargi dotyczące naruszeń przepisów, prowadził odpowiednie postępowania, a w przewidzianych prawem przypadkach również nakładał administracyjne kary pieniężne. Ustawa przewiduje także certyfikację podmiotów zajmujących się rozstrzyganiem sporów dotyczących dostępu do danych. To istotne rozwiązanie, ponieważ same prawa zapisane w przepisach nie wystarczą, jeżeli obywatele i przedsiębiorcy nie będą mieli możliwości ich skutecznego egzekwowania.
Procedowany projekt jest ważnym elementem budowy nowoczesnej i konkurencyjnej gospodarki cyfrowej, gospodarki, w której obywatele mają większą kontrolę nad danymi, przedsiębiorcy mogą konkurować na uczciwych zasadach, a rozwój technologiczny służyć będzie całemu społeczeństwu. Jako Koalicja Obywatelska opowiadamy się za rozwiązaniami, które wzmacniają prawa konsumentów, wspierają innowacyjność i zwiększają konkurencyjność polskiej gospodarki. Jako klub Koalicji Obywatelskiej popieramy przedmiotowy projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)