Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o referendum lokalnym (druki nr 2126 i 3277)

Mówi: Poseł Witold Tumanowicz (tekst niewygłoszony) (Konfederacja) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 24. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2126, druk nr 3277

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 15 lat - tyle czasu w ustawie o referendum lokalnym funkcjonowało nieaktualne odesłanie do przepisów dotyczących protestów referendalnych.

Kiedy w 2011 r. wprowadzano Kodeks wyborczy, ustawodawca zaktualizował część przepisów, ale zapomniał odpowiednio zmienić art. 66 ust. 2. Dopiero teraz, po ponad 15 latach, naprawiamy to legislacyjne zaniedbanie.

To doskonały przykład tego, jak wygląda polska legislacja. Przez 15 lat kolejne rządy i parlamenty nie potrafiły uporządkować jednego przepisu. A przecież mówimy o referendach lokalnych, czyli jednym z najważniejszych narzędzi demokracji bezpośredniej. Obywatele powinni mieć pewność, że zasady kwestionowania wyników głosowania są jasne i oparte na obowiązujących przepisach.

Co ciekawe, w tym roku mieliśmy w Krakowie referendum, w którym mieszkańcy odwołali prezydenta Aleksandra Miszalskiego. Były protesty dotyczące ważności tego referendum, sprawą zajmowały się sądy, a ostatecznie referendum zostało uznane za ważne.

Właśnie w roku, w którym tak głośno było o protestach referendalnych, w Sejmie poprawiamy przepisy dotyczące ich rozpatrywania, które powinny zostać uporządkowane kilkanaście lat temu.

Oczywiście projekt jest potrzebny. Zastępuje nieaktualne odesłania przepisami obowiązującego Kodeksu wyborczego i usuwa niepotrzebne wątpliwości prawne. Jednak powinniśmy wyciągnąć z tej sytuacji szerszy wniosek. Twórzmy prawo uniwersalne, a nie incydentalne. Prawo powinno być spójne, przejrzyste i przewidywalne. Nie możemy ciągle działać w taki sposób, że przez lata pozostawiamy błędy, a później naprawiamy je pojedynczymi nowelizacjami. Zresztą sama Państwowa Komisja Wyborcza zwróciła uwagę, że ustawa o referendum lokalnym wymaga znacznie szerszego dostosowania do Kodeksu wyborczego. Warto wreszcie podejść do tego kompleksowo.

Konfederacja zagłosuje za tym projektem, bo przepisy należy uporządkować. Naprawdę jednak nie powinno być powodem do dumy to, że naprawienie tak oczywistego zaniedbania zajęło polskiemu ustawodawcy 15 lat. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Witold Tumanowicz