Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Informacja bieżąca

Mówi: Poseł Witold Tumanowicz (Konfederacja) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 15. porządku obrad

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziękuję za to uściślenie. Państwa Unii Europejskiej rzeczywiście planują kolejną pożyczkę dla Ukrainy. Tym razem mówimy o 45 mld euro, i to zaledwie kilka miesięcy po uzgodnieniu wcześniejszej pożyczki w wysokości 90 mld euro. Łącznie to już 135 mld euro, czyli ponad pół biliona złotych. Dzisiaj chcemy zapytać polski rząd o rzecz fundamentalną: Kto za to będzie płacił? Według osób, które chcą tej pożyczki i ją popierają, mechanizm jest prosty. Komisja Europejska pożycza pieniądze na rynkach finansowych, a Ukraina otrzymuje środki. Spłata kapitału zostaje jednak uzależniona od przyszłych reparacji wojennych ze strony Rosji, natomiast odsetki mają pokrywać państwa członkowskie. Ukraina otrzymuje pieniądze, a europejscy podatnicy ponoszą dzisiaj koszty niezależnie od tego, czy Rosja kiedykolwiek zapłaci jakiekolwiek reparacje.

Proszę nie opowiadać, że są to jakieś darmowe europejskie pieniądze. Nie ma darmowych pieniędzy. Każda pożyczka ma swojego wierzyciela, swoje oprocentowanie i kogoś, kto ponosi odpowiedzialność za jej spłatę. Dzisiaj polski rząd nie potrafi przedstawić obywatelom jasnego rachunku tych zobowiązań. Ile Polska będzie płaciła rocznie? Jak długo będziemy pokrywać odsetki? Co stanie się z kapitałem, jeśli Rosja nie wypłaci reparacji? Jakie zabezpieczenia otrzymają polscy podatnicy? To są podstawowe pytania, które powinny paść przed zaakceptowaniem kolejnych zobowiązań. Mamy po prostu do czynienia ze studnią bez dna.

Jest jeszcze jedna sprawa, być może nawet poważniejsza. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz uzależnia poparcie dla nowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034 od zapewnienia wspólnego finansowania Ukrainy. Co to oznacza? Nie rozmawiamy już tylko o jednorazowej pomocy. Rozmawiamy o próbie stworzenia trwałego mechanizmu, w którym finansowanie państwa trzeciego staje się elementem wieloletnich zobowiązań Unii Europejskiej i państw członkowskich niezależnie od tego, kto będzie rządził w Polsce, niezależnie od sytuacji polskiego budżetu, niezależnie od tego, jakie będą nasze potrzeby i priorytety. Równolegle pojawiają się propozycje ograniczenia jednomyślności. Chodzi o to, żeby pojedyncze państwa nie mogły blokować kolejnych pakietów finansowania. Czyli najpierw jest wspólny dług, potem wieloletnie zobowiązania, a na koniec ograniczenie możliwości powiedzenia: stop. To jest fundamentalny problem dotyczący suwerenności finansowej państw członkowskich.

Pytanie do polskiego rządu. Dlaczego Czechy, Słowacja i Węgry potrafiły wynegocjować wyłączenie z finansowania mechanizmu, a Polska nie? Czy polski rząd w ogóle próbował uzyskać podobne warunki? Czy przedstawiono analizę kosztów? Czy przeprowadzono negocjacje w sprawie zabezpieczenia polskich interesów, czy może po prostu uznano, że Polska ma się zgodzić, ponieważ tego oczekują Berlin i Bruksela?

Wysoka Izbo! Od początku rosyjskiej agresji Polska oczywiście poniosła ogromne koszty pomocy Ukrainie. Przekazaliśmy uzbrojenie, przyjęliśmy miliony uchodźców, udostępniliśmy nasze terytorium i infrastrukturę logistyczną. Pomoc jednak musi mieć określony cel, przewidywalny koszt i mechanizm kontroli. Przede wszystkim musi być jednak zgodna z interesem Rzeczypospolitej Polskiej. Oczekuję jasnej informacji, co w zamian otrzymujemy. Ile Polska już zapłaciła za obsługę ukraińskiego zadłużenia? Ile będzie musiała zapłacić w kolejnych latach? Czy rząd zamierza sprzeciwić się próbom trwałego wpisania finansowania Ukrainy do unijnego budżetu? Czy polski rząd będzie bronił prawa Polski do samodzielnego decydowania o swoich zobowiązaniach? Polski rząd jest od reprezentowania interesów Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego dzisiaj chcemy ten rząd z tego rozliczyć. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Witold Tumanowicz