Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości przedstawić wniosek o wotum nieufności dla ministra finansów i gospodarki pana Andrzeja Domańskiego. Skupię się na pięciu obszarach spraw, które zarzucamy panu ministrowi.
Po pierwsze, chodzi o doprowadzenie po 3 latach do poważnego kryzysu finansów publicznych. Pan minister przedstawił już cztery budżety z deficytami w wysokości 211 mld, 276 mld, 272 mld i ten ostatni - 282 mld. Sama suma deficytów budżetowych przez te 4 lata przekracza 1 bln zł, a dług publiczny związany z ich realizacją 1400 mld.
Szanowni Państwo! Wszystkie rządy od 1990 r. do 2023 r. zadłużyły Polskę na 1700 mld. Ta ekipa, Donalda Tuska i pana ministra Domańskiego - na 1400 mld w 4 lata i to jest rekord świata.
Ta ekipa bardzo często mówi: robimy, nie gadamy. W tym przypadku można zastosować stwierdzenie: nie gadamy, a zadłużamy. Zadłużamy bardzo intensywnie - ponad 1 mld zł dziennie.
Szanowni Państwo! Te budżety są skonstruowane tak, że na wszystkie wydatki, i to przez 4 lata, trzeba pożyczyć 1/3 pieniędzy. Żadne gospodarstwo domowe tak zorganizowane nie byłoby w stanie funkcjonować. Co więcej, dochody budżetowe, dochody podatkowe są zaprojektowane tak, że stanowią... Odwrotnie: deficyt stanowi blisko 40% dochodów podatkowych.
Przypominam, że deficyty za czasów ministrów finansów, którzy przez wiele lat konstruowali budżety, stanowiły 10%, kilkanaście, dochodów budżetowych. W tym przypadku przez 4 lata to jest ponad 40%. W rezultacie, proszę państwa, przez 4 lata dług publiczny, liczony metodą unijną, wzrośnie o blisko 21 punktów procentowych PKB. Jeszcze raz powtórzę: 21 punktów procentowych PKB. (Gwar na sali, dzwonek)
Proszę państwa, rządy Prawa i Sprawiedliwości przez 8 lat, mimo tzw. czarnych łabędzi, a więc kryzysu COVID-owego, następnie gwałtownego wzrostu cen surowców energetycznych, później agresji Rosji na Ukrainę, oddały finanse publiczne w lepszej kondycji, niż je zastaliśmy, o czym świadczy relacja długu do PKB o 2 punkty procentowe niższa w 2023 r. niż w 2015 r. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest brak pieniędzy na wszystko. Jakąkolwiek dziedzinę byśmy rozpatrywali, to brakuje środków finansowych. Obecnie pan minister, w sytuacji, w której zapowiada się droga zima, bezradnie rozkłada ręce, bo nie może zastosować żadnej tarczy energetycznej, gdyż nie ma na to pieniędzy.
Panie Ministrze! To pan doprowadził do tego, że nie ma przestrzeni fiskalnej, żeby tej zimy ratować Polaków. (Oklaski)
Drugi obszar poważnych zastrzeżeń to jest niepilnowanie dochodów budżetowych, a precyzyjniej dochodów podatkowych. Posunę się do stwierdzenia, którego używałem parę razy z trybuny: w tej koalicji obowiązuje polityczne przyzwolenie na niepłacenie podatków przez wybranych podatników. Świadczą o tym twarde dane budżetowe. W 2024 r. zabrakło do planu 56 mld zł. W 2025 r. były to 42 mld zł. W tym roku minister przyznaje się do 21 mld zł, choć tak naprawdę po trzech kwartałach brakuje jednomiesięcznych dochodów podatkowych, czyli 48 mld zł.
Szanowni Państwo! Tak się składa, że ten minister nigdy nie jest w stanie utrafić w zaplanowane dochody podatkowe. Sumarycznie po 3 latach brakuje już 120 mld zł, jeśli chodzi o zaplanowane dochody. Oczywiście ministrowie finansów często się mylą, nie są w stanie precyzyjnie przewidzieć dochodów podatkowych, ale za naszych rządów było dokładnie odwrotnie. Przez 8 lat, poza rokiem COVID-owym, zawsze dochody wykonane były znacznie wyższe od zaplanowanych, sumarycznie o 160 mld zł. Proszę to sobie sprawdzić.
(Poseł Izabela Leszczyna: Inflacja była.)
(Poseł Dorota Niedziela: Inflacja: 17%.)
U was po 3 latach jest odwrotnie, o 120 mld zł. I to jest poważny zarzut odnośnie do tego, że nie pilnuje pan zasadniczych strumieni podatkowych.
Następna rzecz to projekt budżetu na 2027 r. Jesteśmy przerażeni wysokością deficytu budżetowego, bo to najwyższy deficyt w historii, 282 mld zł. Ale pan minister pożycza także poza budżetem. W tym roku chce pożyczyć aż 90 mld zł. Przez parę lat atakowano nas, rząd Prawa i Sprawiedliwości, że pożyczamy poza budżetem. Co więcej, jak się wydaje, zawyżył dochody podatkowe o przynajmniej 40 mld zł. W tym roku dochody podatkowe rosną o 31 mld zł, a w następnym mają urosnąć o 70 mld zł, choć wzrost gospodarczy wyniesie tylko 3%, a inflacja 2,8%. W bieżącym roku wzrost, przypominam, przynajmniej zapisany w budżecie, to 4%, a inflacja przekroczy 3%.
Proszę państwa, żeby wykazać absurd, jeśli chodzi o niepanowanie nad finansami publicznymi, poinformuję tylko, że w tym roku dochody z VAT-u wzrosną zaledwie o 8 mld zł, czyli niewiele ponad 2%. Tymczasem podstawa do wzrostu dochodów z podatku VAT, czyli właśnie nominalny wzrost PKB, to jest ponad 7%. To pokazuje, co się dzieje z podatkiem VAT. Ale pan minister pewnie wyjdzie na trybunę i przeczyta mi z kartki, że za ich rządów spadła luka w podatku VAT.
Spadła i panu przytrzasnęła nogi. (Oklaski)
(Głosy z sali: Ha, ha, ha!)
Proszę państwa, pan minister posuwa się również do ostentacyjnego łamania konstytucji. Przypominam, że jeśli chodzi o zaciąganie dużych zobowiązań finansowych, art. 89 konstytucji ust. 1 pkt 5 stanowi, że wymaga to ustawy. Co więcej, ustawy ratyfikowanej. Pan prezydent zawetował stosowną ustawę, a mimo tego pan minister podpisał się pod umową pożyczki na 180 mld zł. Szacowane wstępnie odsetki od tej pożyczki to drugie 180 mld zł. To gigantyczne zobowiązanie finansowe, zaciągnięte bez ustawy, a więc ze złamaniem tego artykułu konstytucji.
Art. 18 konstytucji określa, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny. I tylko temu związkowi przysługują przywileje podatkowe, a więc wspólne rozliczenie małżonków i stawka zero w podatku od spadków i darowizn. Pan minister interpretacją ogólną zmusza urzędników skarbowych, aby uznawali związki małżeńskie zawarte poza granicami, które uzyskają transkrypcję, do tego, żeby były traktowane jak małżeństwa. Zatem otwiera nie tylko furtkę, ale bramę do wyłudzeń podatków i jednocześnie mówi, że pilnuje polskiego budżetu. Pan minister nie dołączył do budżetu państwa części budżetowej Trybunału Konstytucyjnego, co jest złamaniem ustawy. Poza tym, proszę państwa, nie słyszałem publicznej wypowiedzi pana ministra, w której protestowałby przeciw sytuacji, kiedy rząd próbuje zdestabilizować politykę monetarną. Czym bowiem jest wniosek o postawienie przed Trybunałem Stanu szefa Narodowego Banku Polskiego? Próbą zdestabilizowania polityki monetarnej. Przypominam, że rolujemy corocznie setki miliardów naszego długu. Od tego długu płacimy już odsetki przekraczające 6%. Destabilizacja polityki monetarnej to oczywiście wzrost oprocentowania naszych obligacji i gigantyczny wzrost kosztów obsługi zadłużenia. Pan minister, uczestnicząc w tej hucpie politycznej, chce doprowadzić do bankructwa nasz kraj. (Oklaski)
I, proszę państwa, swoista wisienka na torcie.ostatnia rzecz, a więc oszustwo wyborcze. Tak się składa, że pan minister był twarzą słynnego zobowiązania mówiącego o kwocie wolnej w wysokości 60 tys. w podatku PIT.
(Poseł Władysław Dajczak: Ha, ha, ha!)
Nawet nagrał pan taką rolkę, gdzie mówił emerytom i rencistom, że jak zagłosują na platformę, to świadczenia do 5 tys. będą zwolnione z podatku po wprowadzeniu tej kwoty wolnej, a wynagrodzenia do 6 tys. będą zwolnione z podatku PIT. Na tę obietnicę państwo złowili setki tysięcy wyborców. I jednocześnie, proszę państwa, rok po złożeniu tej obietnicy, pan minister, a w zasadzie cały rząd, wysłał do Brukseli plan budżetowo-strukturalny, taki oficjalny dokument, w którym na stronie 19 zapisali, że do końca 2028 r. nie będzie ani waloryzacji progów podatkowych w podatku PIT, ani wzrostu kwoty wolnej. Państwo dokonali klasycznego oszustwa wyborczego. Złożyli poważną deklarację, poważne zobowiązanie wyborcze ze świadomością, że nie będziecie tego zobowiązania realizować. To jest przestępstwo przeciwko demokracji. Jak będziemy rządzić za rok, wejdzie to do Kodeksu karnego i będzie penalizowane. (Oklaski)
Proszę państwa, w świetle tylko tych danych widać, że pan minister zasługuje absolutnie na odwołanie. Mam nadzieję, że te dane otworzą oczy przynajmniej także części posłów w partiach koalicyjnych, bo rzeczywiście to gigantyczne zadłużenie, ten przyrost długu absolutnie uzasadnia, żeby pana ministra od dzisiaj nazywać Andrzejem ˝Dziurą˝ Domańskim. I mam nadzieję, że tego Andrzeja ˝Dziurę˝ Domańskiego wspólnie odwołamy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Poseł Krystyna Skowrońska: Słabe.)