Interpelacja w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku szkół doktorskich, którzy po formalnym zakończeniu cyklu kształcenia tracą prawo do stypendium doktoranckiego, ubezpieczenia zdrowotnego i ulg w transporcie publicznym
Data wpływu: 2025-06-27
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy trudnej sytuacji doktorantów, którzy po 4 latach w szkole doktorskiej tracą stypendium, ubezpieczenie i ulgi, mimo kontynuacji pracy nad rozprawą. Poseł pyta, czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów umożliwiającą przedłużenie statusu doktoranta wraz ze świadczeniami oraz rozważa wsparcie dla doktorantów w okresie przygotowania do obrony.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku szkół doktorskich, którzy po formalnym zakończeniu cyklu kształcenia tracą prawo do stypendium doktoranckiego, ubezpieczenia zdrowotnego i ulg w transporcie publicznym Interpelacja nr 10574 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku szkół doktorskich, którzy po formalnym zakończeniu cyklu kształcenia tracą prawo do stypendium doktoranckiego, ubezpieczenia zdrowotnego i ulg w transporcie publicznym Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Zofia Czernow Data wpływu: 27-06-2025 Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 20 lipca 2018 r.
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce cykl kształcenia w szkołach doktorskich trwa cztery lata. Tymczasem często z przyczyn od nich niezależnych wielu doktorantów nie jest w stanie ukończyć rozprawy doktorskiej i przeprowadzić przewodu doktorskiego w tym czasie, co wynika m.in. z charakteru badań naukowych, ich złożoności, opóźnień niezależnych od doktoranta (np. pandemia, dostęp do archiwów, wyjazdy badawcze) czy wymogów proceduralnych i instytucjonalnych.
Prowadzi to do poważnych trudności materialnych, ograniczenia dostępu do opieki zdrowotnej oraz faktycznego wykluczenia akademickiego osób, które nadal aktywnie pracują nad rozprawą doktorską, uczestniczą w życiu naukowym i realizują zobowiązania wynikające z planów badawczych. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów umożliwiającą przedłużenie statusu uczestnika szkoły doktorskiej – wraz z przynależnymi świadczeniami – dla doktorantów aktywnie kontynuujących przygotowanie rozprawy doktorskiej po zakończeniu czwartego roku?
Czy rozważane są działania mające na celu zapewnienie tym osobom kontynuacji ubezpieczenia zdrowotnego oraz czasowego wsparcia stypendialnego lub socjalnego, bądź wprowadzenie np. „roku przygotowania do obrony”, który formalnie obejmowałby okres od zakończenia kształcenia do złożenia rozprawy doktorskiej?
Posłanka interweniuje w sprawie osób urodzonych w 1953 r., które nie zostały objęte korzystnymi zmianami w obliczaniu emerytur, czując się pokrzywdzone. Pyta, czy ministerstwo planuje zmiany w przepisach, aby objąć wszystkich urodzonych w 1953 roku oraz jaka jest liczba osób, których nowelizacja nie objęła.
Posłanka interweniuje w sprawie braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, co powoduje utrudnienia w ich codziennym funkcjonowaniu. Pyta ministerstwo o planowane działania legislacyjne mające na celu rozwiązanie tego problemu i zapewnienie ciągłości uprawnień.
Posłowie pytają o praktykę wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie grzywien administracyjnych, co uważają za potencjalnie sprzeczne z celami prawa upadłościowego i zasadami państwa prawnego. Interpelacja kwestionuje zasadność takiej praktyki i pyta o działania ministerstwa w tej sprawie.
Posłowie wyrażają sprzeciw wobec uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne, argumentując to zagrożeniem dla środowiska, sprzeciwem samorządów i potencjalną niekonstytucyjnością przepisów. Pytają ministerstwo o analizy wpływu kopalni na środowisko, zasoby wodne, zabytki i o rozważenie wycofania się z procedury.
Posłowie interpelują w sprawie zróżnicowania limitów wynagrodzeń dla pracowników oświaty w placówkach publicznych i niepublicznych, co uważają za dyskryminujące sektor niepubliczny i utrudniające konkurowanie o wykwalifikowaną kadrę. Pytają o uzasadnienie takiego zróżnicowania i plany nowelizacji przepisów w celu ujednolicenia limitów.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy zakłada utworzenie Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego poprzez przekształcenie istniejącej Akademii Sztuki Wojennej. Celem jest stworzenie wiodącego ośrodka rozwoju myśli strategicznej, innowacji technologicznych i interdyscyplinarnych badań nad bezpieczeństwem, zdolnego do kształcenia kadr na najwyższym poziomie. Ustawa przewiduje zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i badawczej, a także praw i obowiązków Akademii. Uniwersytet ma wzmocnić obronność państwa, rozwijać kompetencje cyfrowe i wspierać współpracę międzynarodową.