Interpelacja nr 11117

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad funkcjonowaniem Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w związku z wystąpieniem w dniu 19.07.2025 r. krytycznej awarii systemu zarządzania ruchem lotniczym funkcjonującego w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, której konsekwencją było wstrzymanie lub ograniczenie ruchu lotniczego na polskich lotniskach oraz w polskiej przestrzeni powietrznej Interpelacja nr 11117 do ministra infrastruktury w sprawie nieprawidłowości w nadzorze nad funkcjonowaniem Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w związku z wystąpieniem w dniu 19.07.2025 r.

krytycznej awarii systemu zarządzania ruchem lotniczym funkcjonującego w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, której konsekwencją było wstrzymanie lub ograniczenie ruchu lotniczego na polskich lotniskach oraz w polskiej przestrzeni powietrznej Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Jarosław Krajewski, Piotr Król, Paulina Matysiak, Michał Połuboczek, Grzegorz Puda Data wpływu: 22-07-2025 Szanowny Panie Premierze, w dniu 19 lipca 2025 roku w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej doszło do poważnej awarii systemu zarządzania ruchem lotniczym.

W jej wyniku wstrzymano lub znacząco ograniczono ruch lotniczy na polskich lotniskach oraz w przestrzeni powietrznej nad terytorium Polski. Było to zdarzenie o charakterze wyjątkowym – ostatni raz do podobnej sytuacji doszło w nocy z 16 na 17 grudnia 2016 roku podczas poprzedniej kadencji pani Magdaleny Jaworskiej-Maćkowiak jako prezesa PAŻP. Wówczas, z powodu awarii zasilania, zamknięta została cała polska przestrzeń powietrzna oraz Rejon Informacji Powietrznej Warszawa (Flight Information Region EPWW) obejmujący terytorium całego kraju i dużą część Morza Bałtyckiego.

Z raportu, jaki był przygotowany w 2017 roku przez grupę specjalistów, wynika wprost, że bezpośrednimi i pośrednimi przyczynami awarii były: 1) wadliwe procedury; 2) niewłaściwa architektura systemu zabezpieczeń sieci energetycznych; 3) niezgodności projektu wykonawczego z wymaganiami SIWZ oraz braki w projekcie, co stanowiło znaczące wady projektu; 4) brak ochrony antywirusowej systemów sterujących funkcjonowaniem zabezpieczeń energetycznych w ośrodku radarowym ASR 10; 5) brak systemu chłodzenia zabezpieczonego zasilaniem awaryjnym wieży kontroli lotniska – TWR Warszawa (dla Lotniska Chopina); 6) brak testów sprawności stanu technicznego akumulatorów; 7) błędne podłączenie zasilania bezprzerwowego, głównego systemu zarządzania ruchem lotniczym Pegasus 21, co w przypadku awarii powodowało wyłączenie wszystkich odbiorców technologicznych systemu Pegasus 21, czego konsekwencją jest brak możliwości sprawowania służb kontroli ruchu lotniczego wobec samolotów lecących nad terytorium Polski; 8) brak nadzoru przez prezesa PAŻP nad funkcjonowaniem obszaru energetyki oraz procesów i testów systemów energetycznych w obiektach, systemach, urządzeniach nawigacyjnych należących do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej; 9) w raporcie audytowym wskazano, że procedury i schemat testów urządzeń energetycznych odbywał się praktycznie na takich samych zasadach, jak to miało miejsce „w elektrowni w Czarnobylu w 1986 roku”.

Szanowny Panie Premierze , w związku z powyższym jako posłowie jesteśmy bardzo zaniepokojeni sytuacją, jaka ma miejsce w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w zakresie sprawowania ciągłości służb żeglugi powietrznej w Polsce. Chcielibyśmy przypomnieć Panu Premierowi, że obydwa te zdarzenia mają miejsce w czasie, kiedy to funkcję prezesa PAŻP sprawuje pani Magdalena Jaworska-Maćkowiak.

W związku z tak niebezpiecznymi zdarzeniami oraz „ pewną ich powtarzalnością ” pod kierownictwem prezes Magdaleny Jaworskiej-Maćkowiak, zważywszy na opinie ekspertów pojawiające się w przestrzeni medialnej, prosimy Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania: Co było bezpośrednią przyczyną awarii systemu zarządzania ruchem lotniczym w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w dniu 19 lipca 2025 roku? Który z elementów systemu zarządzania ruchem lotniczym uległ awarii? Które z elementów systemu uległy częściowej degradacji, a które całkowitej awarii?

Czy w trakcie awarii systemu zarządzania ruchem lotniczym P_21, jaka miała miejsce w dniu 19 lipca 2025 roku, zastosowano procedurę „Contingency” – przejścia na pracę operacyjną na zapasowy system znajdujący się w podstawowej sali operacyjnej CZRL, czy na zapasową salę operacyjną ZSO? Kiedy przeprowadzono ostatni przegląd techniczny systemu zarządzania ruchem lotniczym Pegasus P_21 i czy elementy systemu, które uległy awarii w dniu 19 lipca 2025 roku, zostały wówczas objęte sprawdzeniem? Jeśli nie – kiedy ostatnio weryfikowano ich sprawność operacyjną i na jakiej podstawie uznano je za zdatne do eksploatacji?

Jakie inne systemy towarzyszące P_21 niezbędne do utrzymania ciągłości pracy uległy degradacji całkowitej, a jakie częściowej? Jakie było natężenie ruchu lotniczego w chwili wystąpienia awarii systemu P_21 w dniu 19 lipca 2025 roku, z rozbiciem na każdy z o