Interpelacja w sprawie możliwości odwołania dyrektora instytucji kultury, dla której organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego
Data wpływu: 2025-09-08
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Waldemar Andzel pyta o zasady i procedury odwoływania dyrektorów instytucji kultury przez jednostki samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście okresów ochronnych (ciąża, urlop, zwolnienie lekarskie) i możliwości dochodzenia roszczeń przez wadliwie odwołanych dyrektorów. Domaga się wyjaśnienia, czy aktualne przepisy zapewniają wystarczającą ochronę prawną dyrektorom instytucji kultury przed nieuzasadnionym odwołaniem.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie możliwości odwołania dyrektora instytucji kultury, dla której organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego Interpelacja nr 12141 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie możliwości odwołania dyrektora instytucji kultury, dla której organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego Zgłaszający: Waldemar Andzel Data wpływu: 08-09-2025 Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w art. 15 ust.
6 pkt 1–5 stanowi o przesłankach/powodach odwołania dyrektora instytucji kultury przed upływem okresu, na jaki został on powołany, czyli nawiązał stosunek pracy w drodze powołania. Jednocześnie ww. ustawa w art. 15 ust. 7 stanowi, iż w sprawach dotyczących powoływania i odwoływania dyrektora instytucji kultury w zakresie nieuregulowanym wskazaną ustawą zastosowanie mają przepisy art. 68–72 Kodeksu pracy. Należy zauważyć, iż w praktyce wykładnia wskazanych powyżej przepisów rodzi wiele problemów na płaszczyźnie ich stosowania.
W praktyce, w sposób oczywisty, zdarza się, że organizator (organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego) decyduje się odwołać dyrektora instytucji kultury. Jednakże znanych jest wiele przypadków, gdzie organizator odwołuje dyrektora instytucji kultury znajdującego się w okresie ochronnym (np. dyrektor w okresie ciąży lub w okresie urlopu wychowawczego złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy – art. 186 8 par. 1 k.p.) lub okresie niezawinionej nieobecności w pracy (urlop, zwolnienie lekarskie).
Taki stan rzeczy rodzi szereg pytań o sytuację prawną i uprawnienia dyrektora instytucji kultury w zakresie dochodzenia swoich praw i roszczeń wobec pracodawcy – organizatora. W pierwszej kolejności chodzi o możliwość dochodzenia odszkodowania czy też przywrócenia do pracy. Dodatkowo zdarza się, że dyrektor samorządowej instytucji kultury jest odwoływany w okresie ciąży lub przebywania na urlopie wypoczynkowym lub zwolnieniu lekarskim z naruszeniem art. 15 ust.
6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, czyli z podaniem jednej z przesłanek umożliwiających jego odwołanie w sytuacji, gdy przytoczony stan faktyczny nie potwierdza związku pomiędzy powodami odwołania a wskazaną przesłanką. Tak zarysowany stan faktyczny wymaga dokonania analizy prawnej w celu weryfikacji warunków odwoływania dyrektorów samorządowych instytucji kultury, a także posiadanych praw dyrektorów odwołanych z naruszeniem przepisów prawa do dochodzenia roszczeń. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1.
Na jakich zasadach, w jakiej formie, z zastosowaniem jakiej procedury i w oparciu o jakie powody/przesłanki organizator może odwołać dyrektora instytucji kultury? 2. Czy dla skuteczności odwołania dyrektora instytucji kultury organizator musi bezwzględnie wskazać jedną z przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 6 pkt 1–5 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej? Czym skutkuje brak wskazania jednej z ww. przesłanek odwołania lub wskazanie jej w sposób wadliwy? Czy w takiej sytuacji odwołany dyrektor może zaskarżyć decyzję o odwołaniu?
Czy może on skierować sprawę do sądu pracy i/lub do sądu administracyjnego? Jeżeli tak, to w jakim trybie i w oparciu o jakie podstawy prawne? Z jakimi roszczeniami może wystąpić wadliwie odwołany dyrektor instytucji kultury? 3. Czy odwołanie dyrektora instytucji kultury może nastąpić w okresie ciąży? 4. Czy odwołanie dyrektora instytucji kultury może nastąpić w okresie przebywania tego dyrektora na urlopie wypoczynkowym lub zwolnieniu lekarskim? 5. Czy odwołanie dyrektora instytucji kultury może nastąpić w okresie przysługującego mu urlopu wychowawczego, w którym to okresie ów dyrektor złożył wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy? 6.
Czy odwołanie dyrektora instytucji kultury z naruszeniem i/lub bez odwołania się do przesłanek umożliwiających jego odwołanie, wskazanych w art. 15 ust. 6 pkt 1–5 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, jest skuteczne? W jaki sposób odwołany dyrektor instytucji kultury może zaskarżyć ww. odwołanie? Czy może on skierować sprawę do sądu pracy i/lub do sądu administracyjnego? Jeżeli tak, to w jakim trybie i w oparciu o jakie podstawy prawne? Z jakimi roszczeniami może wystąpić wadliwie odwołany dyrektor instytucji kultury? 7.
Interpelacja dotyczy obaw posłów, że planowana reforma Funduszu Kolejowego może uprzywilejować PKP PLK kosztem inwestycji CPK, szczególnie w kontekście finansowania kolei dużych prędkości. Posłowie pytają o kryteria dostępu do środków funduszu i mechanizmy zapewniające transparentność oraz realne finansowanie CPK po reformie.
Interpelacja dotyczy braku postępów w uregulowaniu czeskiego długu terytorialnego wobec Polski i pyta o konkretne działania podjęte przez rząd w tej sprawie, w tym o harmonogram dalszych działań i jednoznaczne stanowisko rządu co do sposobu rozwiązania problemu. Posłowie wyrażają zaniepokojenie brakiem transparentności i efektywnej koordynacji międzyresortowej w tej kwestii.
Poseł pyta o reakcję Prokuratury Krajowej na doniesienia o nawoływaniu do przemocy wobec katolików podczas Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego, wyrażając obawę o nierówne traktowanie różnych grup wyznaniowych. Poseł kwestionuje brak reakcji organów ścigania i domaga się zapewnienia równej ochrony prawnej wszystkim wspólnotom religijnym.
Interpelacja dotyczy opóźnionej korekty zasad programu "Posiłek w szkole i w domu", gdzie nadal używany jest wskaźnik oparty na uchylonej ustawie. Posłowie pytają o przyczyny tego opóźnienia i potencjalne negatywne konsekwencje dla jednostek samorządu terytorialnego.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie wpływem zakłóceń w produkcji helu w Katarze na polski rynek i pytają rząd o ocenę sytuacji, podjęte działania oraz plany dotyczące dywersyfikacji dostaw i wykorzystania krajowych zasobów. Interpelacja ma na celu uzyskanie informacji o wpływie na sektor ochrony zdrowia, naukę i przemysł oraz o działaniach rządu w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw helu.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i scentralizowanie publikacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, w szczególności tych wydawanych przez organy samorządowe (wójtów, burmistrzów, prezydentów miast) w zakresie podatków i opłat lokalnych. Obecnie interpretacje te są rozproszone w wielu Biuletynach Informacji Publicznej. Ustawa zakłada, że interpretacje samorządowe będą publikowane w jednym, ogólnodostępnym Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (system EUREKA). Ma to ułatwić dostęp do informacji, poprawić jednolitość stosowania prawa i wyeliminować nieprawidłowe interpretacje.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt i wnosi o jego podjęcie przez Sejm. Celem uchwały jest uczczenie pamięci wybitnego polskiego reżysera.