Interpelacja w sprawie konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z obowiązującymi przepisami samorządy gminne mają możliwość wyboru metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W praktyce jednak często dochodzi do sporów sądowych w przypadku przyjęcia metody opartej na faktycznym zużyciu wody. Organy nadzoru prawnego kwestionują bowiem zasadność takiego rozwiązania, wskazując na brak jednoznacznych regulacji ustawowych.

Tymczasem metoda ta, stosowana już w wielu gminach, jest uważana przez mieszkańców i samorządy za jedną z najbardziej sprawiedliwych – w przeciwieństwie do opłat ustalanych w oparciu o metraż lokalu lub liczbę zadeklarowanych osób w gospodarstwie domowym. Oparta na faktycznym zużyciu wody metoda pozwala bowiem realnie powiązać ilość wytwarzanych odpadów z wysokością ponoszonej opłaty.

Brak jednoznacznej podstawy prawnej dla tej metody rodzi jednak liczne wątpliwości i skutkuje kierowaniem spraw do sądów administracyjnych. Prowadzi to do destabilizacji systemu gospodarki odpadami w gminach i braku pewności prawnej zarówno dla samorządów, jak i dla mieszkańców.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje nowelizację przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w taki sposób, aby jednoznacznie dopuścić możliwość stosowania przez samorządy metody naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o zużycie wody?

2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo w celu ujednolicenia interpretacji prawa i zabezpieczenia samorządów przed podważaniem uchwał w tym zakresie przez organy nadzorcze i sądy administracyjne?

3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę efektywności i społecznej akceptowalności poszczególnych metod naliczania opłat (od metrażu, od liczby mieszkańców, od zużycia wody), a jeśli tak – jakie są jej wyniki?

4. Czy w ocenie ministerstwa metoda oparta na zużyciu wody może stać się docelowym i najsprawiedliwszym mechanizmem rozliczeń w gospodarce odpadami komunalnymi?

Gospodarka odpadami komunalnymi stanowi jedno z największych wyzwań dla jednostek samorządu terytorialnego. Wprowadzanie rozwiązań opartych na faktycznym zużyciu wody sprzyja nie tylko sprawiedliwemu rozłożeniu kosztów wśród mieszkańców, lecz także motywuje do bardziej odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Konieczne jest jednak zapewnienie stabilnych i jednoznacznych ram prawnych, które nie będą narażały gmin na spory sądowe ani niepewność interpretacyjną.

Z poważaniem

Dorota Arciszewska-Mielewczyk Poseł na Sejm RP