Interpelacja nr 12362

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie opłat za obowiązkową wymianę bezterminowego prawa jazdy przez polskich kierowców, przewidzianą na lata 2028-2033 Interpelacja nr 12362 do ministra cyfryzacji, ministra infrastruktury w sprawie opłat za obowiązkową wymianę bezterminowego prawa jazdy przez polskich kierowców, przewidzianą na lata 2028-2033 Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz Data wpływu: 19-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, ponad 12 lat temu, w dniu 19 stycznia 2013 r., weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. 2024 poz. 1210, dalej: ustawa).

Artykuł 124 ust. 4 tej ustawy stanowi, że „ prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. podlegają wymianie w okresie od dnia 19 stycznia 2028 r. do dnia 18 stycznia 2033 r. w terminach określonych przez ministra właściwego do spraw transportu lub w terminie wcześniejszym na wniosek posiadacza prawa jazdy ”.

W uzasadnieniu rządowego projektu tej ustawy (druk Sejmu VI kadencji nr 2879 z dnia 8 marca 2010 r.), na stronie 30, można przeczytać, że projektodawca był świadom, że regulacja ta, oprócz konsekwencji pozytywnych, będzie miała także konsekwencje negatywne dla polskich kierowców: „ Niestety negatywny skutek odniosą zmiany dotyczące obowiązkowej wymiany praw jazdy oraz terminowość wydawanych praw jazdy. Kosztami wymiany dokumentów zostaną obciążeni obywatele. Jednakże te regulacje są bezpośrednio związane z wdrożeniem do prawa polskiego dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy (przekształcenie) ”.

Artykuł 7 ust. 2 litera a wspomnianej dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. U. L 403 z 30.12.2006, p. 18–60) stanowi, że „ od 19 stycznia 2013 r. administracyjny okres ważności praw jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1 i BE wydawanych przez państwa członkowskie wynosi 10 lat. Państwo członkowskie może postanowić o wydawaniu takich praw jazdy z administracyjnym okresem ważności wynoszącym do 15 lat ”. Artykuł 3 ust.

3 tej dyrektywy wyznacza zarazem termin końcowy dostosowania praw jazdy państwa członkowskiego UE do wymogów tego aktu: „ państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 19 stycznia 2033 r., wszystkie prawa jazdy wydawane lub znajdujące się w obiegu spełniały wszystkie wymagania niniejszej dyrektywy ”. Regulacja ta odnosi się przede wszystkim do posiadaczy bezterminowego prawa jazdy, których – według doniesień medialnych – jest w tym momencie w Polsce około 15 milionów, co oznaczałoby zdecydowaną większość posiadaczy prawa jazdy w Polsce. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, po dniu 18 stycznia 2013 r.

prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat (chyba, że z orzeczenia lekarskiego wynika okres krótszy). Oznaczałoby to, że w latach 2028-2033 zdecydowana większość polskich kierowców stanie przed koniecznością wymiany swojego prawa jazdy, które zostało przez nich nabyte jako bezterminowe. Dla przedstawicieli najstarszych roczników wymiana ta może mieć charakter nawet jednorazowy, jednak najmłodsze osoby odbierające bezterminowe prawo jazdy w styczniu 2013 roku jako 18-latkowie mogły pochodzić nawet z rocznika 1995 – obecnie mają zatem 30 lat.

Tymczasem, zgodnie z tablicą ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego komunikatem z dnia 25 marca 2025 r. (M.P. 2025 poz. 279), średnie dalsze trwanie życia obecnych 30-latków (kobiet i mężczyzn) wyniesie nieco ponad 49 lat (a zatem w 2028 r. – 46 lat, a w 2033 r. – 41 lat) co oznaczałoby dla takich osób konieczność nie jednej, ale co najmniej trzech wymian prawa jazdy (na kolejne 15-letnie okresy) w ciągu całego dalszego życia. Artykuł 124 ustawy był już 12 lat temu, w dniu 7 marca 2013 r., przedmiotem zaskarżenia do Trybunału Konstytucyjnego przez grupę senatorów reprezentowaną przez senatora Grzegorza Biereckiego.

Skarżący podnosili wówczas, że – ich zdaniem – obowiązek wymiany prawa jazdy wydanego jako bezterminowe narusza, mające swoje źródło w zasadzie demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP): zasadę ochrony praw słusznie nabytych, zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadę określoności przepisów prawa polegającą na precyzyjności i jednoznaczności stanowionych przepisów. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 5/13) orzekł jednak, że sam obowiązek wymiany bezterminowego prawa jazdy jest zgodny z Konstytucją RP.