Interpelacja w sprawie konieczności weryfikacji statutów szkolnych w zakresie zapisów regulujących wygląd uczniów
Data wpływu: 2025-11-20
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o planowane działania Ministerstwa Edukacji Narodowej w celu weryfikacji statutów szkolnych pod kątem nadmiernej ingerencji w wygląd uczniów. Podkreśla, że obecne przepisy pozwalają na arbitralne decyzje i naruszają godność uczniów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie konieczności weryfikacji statutów szkolnych w zakresie zapisów regulujących wygląd uczniów Interpelacja nr 13663 do ministra edukacji w sprawie konieczności weryfikacji statutów szkolnych w zakresie zapisów regulujących wygląd uczniów Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec Data wpływu: 20-11-2025 Szanowna Pani Ministro, w ostatnich dniach opinią publiczną wstrząsnęła sprawa ucznia jednego z krakowskich liceów, który został poddany przemocy psychicznej i fizycznej ze strony dyrektora placówki powołującego się przy tym na zapisy statutu szkoły, w których widnieje zapis “zarówno kształt fryzury, jak i kolor muszą mieć charakter naturalny, a włosy nie mogą podlegać zabiegom zmieniającym ich wygląd i strukturę”.
Ten jaskrawy przykład pokazuje, do jakich nadużyć mogą prowadzić zbyt daleko idące regulacje statutowe ingerujące w wygląd uczniów. Statut, który powinien porządkować życie szkoły, w tym przypadku stał się narzędziem legitymizującym działania przekraczające granice zarówno pedagogiki, jak i prawa. W wielu statutach szkół w Polsce nadal funkcjonują zapisy nakazujące „naturalny” kolor włosów, zakazujące koloryzacji, określające dopuszczalny rodzaj fryzury lub zobowiązujące uczniów do wiązania włosów w określony sposób.
Rzecznik praw obywatelskich już wcześniej zwracał uwagę, że regulacje tego typu nie znajdują oparcia w Prawie oświatowym, a szkoły nie mają podstaw do ingerowania w wygląd uczniów w zakresie wykraczającym poza kwestie bezpieczeństwa i porządku szkolnego. Ministerstwo Edukacji Narodowej przykłada wysoką wagę do ochrony praw uczniów, czego wyrazem jest m.in. powołanie Zespołu do spraw Praw i Obowiązków Ucznia, który ma analizować przepisy dotyczące praw dziecka w systemie oświaty oraz formułować rekomendacje w zakresie ich wzmocnienia i egzekwowania.
W kontekście niedawnych wydarzeń jasne jest, że problem nadmiernej ingerencji statutów w wygląd uczniów wymaga pilnej i systemowej interwencji. Aktualne przepisy (art. 99 ustawy Prawo oświatowe) wskazują, że statut szkoły może określać zasady ubioru, jednak nie uprawnia to do ingerencji w elementy indywidualnej ekspresji ucznia, takie jak kolor włosów czy stylizacja. Przykład z Krakowa pokazuje, że brak jednoznacznych wytycznych w tej sprawie stwarza przestrzeń dla arbitralnych decyzji, eskalujących napięcia i prowadzących do naruszeń godności uczniów.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zamierza podjąć działania w kierunku systemowej weryfikacji statutów szkolnych, aby wyeliminować zapisy ingerujące w wygląd uczniów bez wyraźnej podstawy prawnej? Czy planowane jest wydanie wytycznych lub rekomendacji dla kuratoriów oświaty oraz organów prowadzących, zobowiązujących je do analizy statutów w tym zakresie? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu nadzoru lub standaryzacji statutów, który uniemożliwiłby stosowanie kontrowersyjnych zapisów dotyczących wyglądu uczniów?
Czy Zespół do spraw Praw i Obowiązków Ucznia będzie w najbliższym czasie analizował kwestie dotyczące regulacji wyglądu w statutach szkolnych i czy rekomendacje tego zespołu obejmą propozycje zmian systemowych w tym obszarze?
Posłanka Katarzyna Matusik-Lipiec wyraża zaniepokojenie wynikami naboru do programu "Teatr 2026", kwestionując brak dofinansowania dla uznanych projektów i stawiając pytania o kryteria wyboru ekspertów oraz transparentność procesu oceny wniosków. Pyta, czy uwzględniono dorobek i międzynarodową rozpoznawalność projektów oraz czy planowane są zmiany proceduralne zwiększające transparentność.
Posłanka pyta o system finansowania szkół mistrzostwa sportowego, kwestionując adekwatność wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych i domagając się informacji na temat kosztów funkcjonowania tych szkół oraz ewentualnej luki finansowej. Wyraża zaniepokojenie brakiem spójnego modelu finansowania obejmującego zarówno edukację, jak i szkolenie sportowe.
Interpelacja dotyczy obowiązku informowania bezrobotnych przez powiatowe urzędy pracy o terminie 90-dniowego kontaktu. Posłanka pyta, czy istnieje przepis nakładający na urzędy pracy obowiązek wyznaczania konkretnego terminu upływu tych 90 dni dla każdego bezrobotnego.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie przypadkami, w których beneficjenci programu "Czyste Powietrze" są zobowiązani do zwrotu dofinansowania z powodu problemów z wykonawcami. Pytają ministra o działania, mające na celu ochronę beneficjentów i usprawnienie weryfikacji wykonawców.
Posłanka pyta o możliwość przekazania dodatkowych środków finansowych z niewykorzystanego budżetu ministerstwa lub innych inwestycji na budowę kampusu Collegium Medicum UJ, zwłaszcza na budynek dydaktyczny "B". Podkreśla znaczenie inwestycji dla rozwoju kształcenia medycznego i pyta o dostępne instrumenty wsparcia przed końcem roku.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.