Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa łańcuchów dostaw, odporności systemu odzieży bojowej WP oraz współpracy PSO Maskpol SA ze spółką Unifeq Europe

Szanowny Panie Ministrze,

minister obrony narodowej jest organem odpowiedzialnym za kierowanie obroną państwa, przygotowanie Sił Zbrojnych RP do działań, nadzór nad zdolnościami mobilizacyjnymi i zabezpieczeniem logistycznym oraz za bezpieczeństwo żołnierzy w czasie pokoju i wojny. W zakres obowiązków MON wchodzi również kontrola podmiotów gospodarczych wykonujących zadania na rzecz obronności, jak i współpraca z właściwymi służbami, w szczególności z SKW, w obszarze ochrony kontrwywiadowczej i bezpieczeństwa łańcuchów dostaw.

W tym kontekście niedawna publikacja medialna [1] rodzi poważne wątpliwości i pytania dotyczące bezpieczeństwa dostaw przedmiotów umundurowania i wyekwipowania, przez PSO Maskpol SA we współpracy ze spółką Unifeq Europe. Z ujawnionych informacji wynika, że spółka ta, pomimo publicznej narracji o statusie „polskiej firmy rodzinnej”, posiada znaczące powiązania właścicielskie i personalne z chińskim koncernem Ningbo Evergreen, dużą grupą przemysłową działającą w państwie prowadzącym asertywną politykę gospodarczą i strategiczną, w tym wobec NATO. 40% udziałów spółki posiada Jinlin Zhu, córka założyciela Ningbo Evergreen, a prezes Unifeq Europe jest udziałowcem i wiceprezesem chińskiej spółki zależnej Ningbo Unifeq Trading.

Dodatkowo spółka utrzymuje w Polsce wyłącznie minimalne zdolności produkcyjne, a znaczna część jej działalności polega na imporcie wyrobów gotowych. Dane finansowe wskazują, że realna produkcja własna stanowiła ok. 3% przychodów. Oznacza to, że spółka nie dysponuje kompetencjami, które w sposób oczywisty wymagane są w projektach modernizacyjnych dotyczących przedmiotów umundurowania i wyekwipowania. Może to prowadzić do uzależnienia kluczowych elementów wyposażenia żołnierza od łańcuchów dostaw znajdujących się poza kontrolą państwa polskiego i NATO.

Warto przypomnieć, że MON odpowiada za pełną ochronę bezpieczeństwa logistycznego, materiałowego i technicznego Sił Zbrojnych RP. Krytyczne projekty, takie jak przedmioty umundurowania i wyekwipowania, powinny podlegać tym samym zasadom bezpieczeństwa, co systemy łączności, optoelektroniki czy balistyki. Każdy element wyposażenia żołnierza może stać się bowiem źródłem ryzyka w zakresie sabotażu, zakłóceń dostaw, ujawnienia technologii, wywierania wpływu politycznego lub gospodarczego czy uzależnienia armii od podmiotów trzecich.

Tymczasem artykuł wskazuje, że Unifeq Europe realizuje dostawy dla Wojsk Specjalnych, a w latach 2022–2024 Unifeq Europe kilkukrotnie nie wykonał tych dostaw w terminie. Pojawia się więc pytanie, czy MON dysponował pełną wiedzą o realnych zdolnościach spółki, jej działania wyłącznie w charakterze pośrednika oraz o ryzykach związanych z jej powiązaniami.

Dodatkowy niepokój budzi wcześniejszy udział konsorcjum PSO Maskpol–Unifeq w skandynawskim przetargu NCU 2.0, w którym referencje przedstawione przez konsorcjum zostały odrzucone. Budzi to obawy dotyczące jakości kontroli wewnętrznej oraz ewentualnego ryzyka wprowadzenia w błąd duńskiego zamawiającego co do faktycznych kompetencji konsorcjum.

Wszystkie te kwestie mają bezpośredni wpływ na zdolność MON do realizacji ustawowych zadań, w tym zapewnienia bezpieczeństwa żołnierzy, odporności łańcuchów dostaw oraz zapobiegania obcej penetracji w obszarach krytycznych dla funkcjonowania państwa.

W związku z tym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy MON był informowany przez PGZ SA lub PSO Maskpol SA o powiązaniach właścicielskich i personalnych Unifeq Europe z chińskim przemysłem, w szczególności z grupą Ningbo Evergreen i spółką Ningbo Unifeq Trading?

2. Czy MON weryfikował, za pośrednictwem SKW lub własnych komórek analitycznych, ryzyka kontrwywiadowcze, informacyjne albo w ramach łańcucha dostaw, wynikające z udziału Unifeq Europe w projektach dotyczących przedmiotów umundurowania i wyekwipowania Sił Zbrojnych RP?

3. Czy MON ocenia, że spółka o marginalnych zdolnościach produkcyjnych, której działalność opiera się głównie na imporcie, powinna być dopuszczana do współpracy przy programach modernizacyjnych dotyczących wyposażenia żołnierza SZ RP zwłaszcza, w przypadku gdy import pochodzi z państw prowadzących działania sprzeczne z interesami NATO?

4. Czy MON analizował wpływ współpracy PSO Maskpol–Unifeq Europe na możliwość infiltracji lub przejęcia elementów łańcucha albo bezpieczeństwo łańcucha dostaw, zwłaszcza w kontekście potencjalnych zakłóceń lub nacisków politycznych ze strony państw trzecich?

5. Czy MON posiada wiedzę o tym, jakie wnioski i rekomendacje wydało Biuro Bezpieczeństwa PGZ SA w toku weryfikacji Unifeq Europe oraz czy w ocenie MON procedura ta była wystarczająca z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa w kontekście ryzyka ujawnienia danych technicznych lub technologicznych podmiotom spoza UE/NATO?

6. Czy MON analizował ryzyko, że współpraca z podmiotem powiązanym z chińskim przemysłem mogła prowadzić do ujawnienia informacji technicznych i technologicznych dotyczących przedmiotów umundurowania i wyekwipowania Sił Zbrojnych RP lub ryzyka wykorzystania współpracy jako kanału zbierania informacji o potrzebach, procedurach i specyfikacjach Sił Zbrojnych RP?

7. Czy minister Paweł Bejda, reprezentując MON w Międzyresortowym Zespole ds. Rozwoju Przemysłu Obronnego, zamierza zgłosić wniosek o opracowanie standardów wykluczających z projektów dotyczących wyposażenia żołnierza podmioty powiązane z łańcuchami dostaw państw, które wspierają Federację Rosyjską w jej agresji przeciwko Ukrainie, zwłaszcza gdy chodzi o dostawy gotowych wyrobów lub ich kluczowych komponentów?

8. Jakie systemowe działania MON planuje podjąć, aby wykluczyć obecnie i w przyszłości zapobiec sytuacjom, w których systemy wyposażenia Sił Zbrojnych RP mogą być zależne od podmiotów powiązanych z państwami prowadzącymi politykę sprzeczną z interesami NATO?

[1] https://wiadomosci.wp.pl/pgz-i-chinski-klan-zhu-kulisy-prac-nad-mundurem-polowym-dla-wojska-7228123002866624a