Interpelacja nr 15332

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie ochrony stabilności i niezależności prywatnych instytucji kultury działających w nieruchomościach komunalnych, na przykładzie Teatru Kamienica w Warszawie Interpelacja nr 15332 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie ochrony stabilności i niezależności prywatnych instytucji kultury działających w nieruchomościach komunalnych, na przykładzie Teatru Kamienica w Warszawie Zgłaszający: Przemysław Drabek, Jarosław Krajewski Data wpływu: 14-02-2026 Szanowna Pani Minister, składam interpelację do Pani minister kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie sytuacji prywatnych instytucji kultury, które działają w nieruchomościach należących do jednostek samorządu terytorialnego.

Podejmuję ten temat w związku z trudnym położeniem, w jakim znalazł się Teatr Kamienica w Warszawie. To prywatna, apolityczna instytucja kultury działająca od blisko 20 lat przy al. Solidarności 93 w Warszawie, pełniąca istotną funkcję nie tylko artystyczną, ale również społeczną i edukacyjną. Teatr skupia się na przybliżaniu widzom historii Warszawy, nie tylko poprzez tematykę wielu swoich spektakli (np. o słynnej śpiewaczce Wierze Gran), ale także eksponując multimedialną makietę Śródmieścia z 1939 r. Odbywają się przy niej spotkania varsavianistyczne „Sekrety przedwojennej Warszawy”.

W repertuarze Kamienicy znalazły się przedstawienia adresowane do młodzieży, poruszające tak istotne kwestie, jak uzależnienie od narkotyków („My, dzieci z Dworca ZOO”) czy bezpieczne korzystanie z internetu („Wszechmocni w sieci”). Szkoły mogą zabierać na nie uczniów w ramach miejskiego projektu „Klasa w Warszawie. Warszawa z klasą”, upowszechniającego korzystanie z instytucji kultury przez dzieci i młodzież. Wreszcie, Teatr Kamienica od zawsze wspierał osoby dotknięte kryzysem bezdomności, organizując dla nich spotkania wielkanocne i bożonarodzeniowe.

To pokazuje, że nie jest to po prostu placówka kulturalna, ale miejsce z misją, mocno zakorzenione w warszawskiej rzeczywistości i skupione na promowaniu miasta Warszawy wśród widzów. Co więcej, jej założyciel Emilian Kamiński otrzymał szereg najwyższych odznaczeń państwowych: Złoty Krzyż Zasługi (2005), Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2007), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2014), Krzyż Wolności i Solidarności oraz Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2019).

Uwieńczeniem jego drogi twórczej był przyznany w 2022 roku Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz nadany pośmiertnie w 2023 roku Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, stanowiący najwyższy wyraz uznania dla jego wkładu w kulturę narodową. Mimo otrzymanych najwyższych odznaczeń państwowych, nigdy nie był w stanie uzyskać zabezpieczenia stworzonego przez siebie Teatru Kamienica. Co więcej, musiał się mierzyć z szeregiem nieprawidłowości i niepraworządnych działań utrudniających jego działalność. Teatr założony przez śp.

Emiliana Kamińskiego i Justynę Sieńczyłło od początku swojej działalności funkcjonuje w zabytkowej kamienicy, będącej własnością wspólnoty mieszkaniowej, w której większościowy udział posiada m.st. Warszawa. W trakcie wieloletniej działalności teatr poniósł znaczne nakłady finansowe, łącznie szacowane na kilkadziesiąt milionów złotych, w związku m.in. z odbudową i adaptacją piwnic budynku, rewitalizacją jego dziedzińca oraz budową infrastruktury scenicznej. Źródłem finansowania tych prac były w znacznej mierze środki pochodzące z funduszy europejskich, które następnie zostały prawidłowo rozliczone.

Te działania w praktyce uratowały zabytkową kamienicę, która wcześniej znajdowała się w bardzo złym stanie technicznym. Jednocześnie te części budynku, których teatr nie wynajmuje, wciąż są w stanie wymagającym pilnego remontu, uniemożliwianego stricte z tych samych przyczyn, które nieustannie zagrażają istnieniu placówki. Pomimo wieloletniego najmu, prowadzenia działalności kulturalnej o istotnym znaczeniu społecznym oraz poniesienia znacznych nakładów inwestycyjnych przez władze teatru, status prawny części zajmowanych przez niego powierzchni pozostaje nieuregulowany.

W rezultacie placówka przez lata broni się przed działaniami właściciela części powierzchni na strychach budynku, który próbuje doprowadzić do jej eksmisji, celem przejęcia zajmowanych przez nią pomieszczeń. Ratunkiem dla Teatru Kamienica byłby wykup tych pomieszczeń. Kierownictwo placówki wielokrotnie podejmowało działania w tym kierunku, jednak jak dotąd nie udało mu się porozumieć w tej sprawie z m.st. Warszawa. Ta sytuacja stwarza szereg ryzyk: zagraża ciągłości działalności artystycznej teatru i stwarza dla jego kierownictwa ryzyko istotnych strat finansowych w przypadku czasowego zamknięcia obiektu.