Interpelacja w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego

Szanowny Panie Ministrze,

bezpieczeństwo mieszkańców i porządek publiczny stanowią priorytetowe zadania zarówno dla administracji rządowej, jak i samorządowej. Wiele polskich gmin i miast zainwestowało w nowoczesne systemy monitoringu wizyjnego, które realnie przyczyniają się do wykrywania sprawców przestępstw oraz zapobiegania aktom wandalizmu. Jednakże, jak wskazują samorządy, istniejące ramy prawne tworzą barierę w zawiązywaniu ścisłej współpracy z Policją.

Problem ten został szczegółowo przeanalizowany przez prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w biuletynie nr 09/09/2025. Zgodnie z oficjalną interpretacją organu nadzorczego, obecnie jednostki samorządu terytorialnego nie posiadają podstawy prawnej o randze ustawowej, która pozwalałaby na przyznanie Policji stałego dostępu do monitoringu miejskiego w drodze podglądu w czasie rzeczywistym.

Kluczowe wnioski wynikające ze stanowiska prezesa UODO to:

• brak podstawy ustawowej: ustawa o Policji oraz ustawa o samorządzie gminnym nie przewidują możliwości stałego, bezwnioskowego udostępniania obrazu z monitoringu w czasie rzeczywistym;

• ograniczenia trybu teletransmisji: art. 20 ust. 1e ustawy o Policji odnosi się jedynie do udostępniania „zbiorów danych”, co zdaniem UODO nie pozwala na prowadzenie stałego, systematycznego nadzoru nad przestrzenią publiczną przez Policję za pośrednictwem systemów gminnych;

• różne cele przetwarzania: cele monitoringu gminnego (zapewnienie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli) są odmienne od zadań operacyjno-rozpoznawczych Policji, co zgodnie z RODO wymaga precyzyjnego umocowania ustawowego dla każdej operacji udostępnienia danych;

• przewaga trybu wnioskowego: obecnie Policja może pozyskiwać nagrania jedynie w trybie wnioskowym (incydentalnym), dotyczącym konkretnych postępowań, co zdaniem samorządów jest niewystarczające w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji służb.

Taka interpretacja przepisów, choć uzasadniona dbałością o ochronę prywatności obywateli, w praktyce paraliżuje zintegrowane systemy bezpieczeństwa w wielu miastach, gdzie centra monitoringu mogłyby służyć bezpośredniemu wsparciu działań Policji.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dostrzega problem braku wystarczających podstaw prawnych do przekazywania przez JST stałego podglądu z monitoringu wizyjnego Policji w czasie rzeczywistym?

2. Czy w resorcie prowadzone są lub planuje się podjąć prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o Policji oraz ustawy o samorządzie gminnym w celu stworzenia jasnej podstawy prawnej dla stałej współpracy w zakresie monitoringu wizyjnego?

3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian w ustawie o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (tzw. ustawa RODO) lub innych aktach prawnych, które pozwoliłyby na głębszą integrację systemów bezpieczeństwa samorządowego i policyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokich standardów ochrony praw i wolności obywatelskich?

Z poważaniem