Interpelacja w sprawie planowanych zmian legislacyjnych ograniczających możliwość kierowania dzieci do domów pomocy społecznej (DPS)

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w sprawie planowanych zmian legislacyjnych, które zmierzają do ograniczenia lub likwidacji możliwości kierowania dzieci do domów pomocy społecznej (DPS), w tym w szczególności dzieci wymagających całodobowej, wysokospecjalistycznej opieki.

Proponowane kierunki zmian budzą poważne obawy zarówno natury społecznej, jak i zdrowotnej oraz systemowej. W debacie publicznej słusznie podnosi się konieczność deinstytucjonalizacji opieki oraz rozwijania usług środowiskowych i rodzinnych form wsparcia. Należy jednak stanowczo podkreślić, że proces ten – choć zasadny w wielu obszarach – nie może być realizowany w sposób mechaniczny i oderwany od realnych potrzeb najbardziej wymagających grup, w tym dzieci z głęboką, sprzężoną niepełnosprawnością, chorobami rzadkimi czy ciężkimi schorzeniami neurologicznymi.

W praktyce DPS-y dla dzieci pełnią rolę wyspecjalizowanych placówek opiekuńczo-leczniczych, zapewniających:

- całodobową opiekę pielęgniarską i opiekuńczą, - stały dostęp do rehabilitacji, terapii zajęciowej i wsparcia psychologicznego, - nadzór lekarski oraz koordynację leczenia wielu współistniejących schorzeń, - odciążenie rodzin w sytuacjach skrajnego przeciążenia opieką długoterminową.

W przypadku wielu dzieci zakres potrzeb opiekuńczych przekracza możliwości systemu pieczy zastępczej, a także – mimo rozwoju usług środowiskowych – możliwości rodzin biologicznych.

Likwidacja możliwości kierowania dzieci do DPS bez uprzedniego stworzenia realnych, dostępnych i adekwatnych alternatyw może prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji, w tym:

- pogorszenia stanu zdrowia dzieci wskutek braku ciągłej opieki specjalistycznej, - zwiększenia liczby hospitalizacji i obciążenia systemu ochrony zdrowia, - dramatycznego przeciążenia rodzin, w tym rezygnacji opiekunów z aktywności zawodowej i pogorszenia ich zdrowia psychicznego, - ryzyka wykluczenia społecznego całych rodzin.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Na zakończenie pragnę podkreślić, że skuteczna polityka społeczna powinna opierać się na zasadzie elastyczności i indywidualizacji wsparcia. W przypadku dzieci z najcięższymi schorzeniami niezbędne jest utrzymanie pełnego wachlarza dostępnych form opieki – w tym także wyspecjalizowanych placówek całodobowych – jako elementu systemu bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego.