Interpelacja w sprawie wdrożenia w aplikacji mObywatel funkcjonalności umożliwiającej rodzicowi lub opiekunowi prawnemu potwierdzenie prawa do opieki nad dzieckiem podczas pobytu w hotelu lub innym obiekcie noclegowym

Szanowny Panie Premierze, Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie potrzeby pilnego wdrożenia w aplikacji mObywatel funkcjonalności umożliwiającej rodzicowi lub opiekunowi prawnemu potwierdzenie, że sprawuje on opiekę prawną nad małoletnim dzieckiem, w szczególności podczas meldowania się w hotelu, pensjonacie, apartamencie na wynajem krótkoterminowy lub innym obiekcie noclegowym.

W związku z wejściem w życie i stosowaniem przepisów dotyczących „Standardów ochrony małoletnich” podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego zostały zobowiązane do wprowadzenia procedur służących ochronie dzieci. W praktyce oznacza to, że pracownicy obiektów noclegowych powinni ustalać tożsamość małoletniego oraz relację łączącą dziecko z osobą dorosłą, z którą przebywa ono w obiekcie. Celem tych rozwiązań jest przeciwdziałanie krzywdzeniu dzieci, handlowi ludźmi, wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich oraz innym sytuacjom zagrożenia.

Cel tych regulacji należy ocenić jako słuszny i konieczny. Problem polega jednak na tym, że w praktyce rodzice i opiekunowie prawni nie mają dziś prostego, jednolitego i powszechnie dostępnego narzędzia cyfrowego, które pozwalałoby szybko, bezpiecznie i wiarygodnie potwierdzić wobec pracownika hotelu fakt sprawowania opieki prawnej nad dzieckiem. W konsekwencji zarówno rodziny, jak i przedsiębiorcy z branży hotelarskiej znajdują się w sytuacji niepewności. Rodzice bywają proszeni o przedstawianie dodatkowych dokumentów, aktów urodzenia, oświadczeń lub innych danych, których zazwyczaj nie posiadają przy sobie podczas podróży. Hotele natomiast obawiają się odpowiedzialności za niewłaściwą weryfikację relacji osoby dorosłej z dzieckiem.

Aplikacja mObywatel jest naturalnym miejscem do rozwiązania tego problemu. Państwo posiada już odpowiednie rejestry publiczne, w szczególności rejestr PESEL, z którego wynikają dane rodziców dziecka. Co więcej, Ministerstwo Cyfryzacji rozwija w mObywatelu usługi dotyczące dzieci, w tym możliwość składania wniosku o paszport dla dziecka do 12. roku życia, przy czym w przypadku rodzica aplikacja pobiera dane z rejestru PESEL i wyświetla listę dzieci użytkownika automatycznie. W przypadku opiekuna lub kuratora przewidziano natomiast mechanizm dokumentowania prawa do opieki.

Skoro aplikacja mObywatel jest już wykorzystywana do obsługi spraw urzędowych dotyczących dzieci, zasadne jest rozszerzenie jej o prostą funkcję użytkową: „Potwierdź opiekę nad dzieckiem” albo „Dziecko pod moją opieką”. Funkcja ta powinna umożliwiać rodzicowi lub opiekunowi prawnemu okazanie w aplikacji czasowego, weryfikowalnego cyfrowo potwierdzenia, że jest on rodzicem albo opiekunem prawnym wskazanego dziecka.

Rozwiązanie powinno działać w sposób zgodny z zasadą minimalizacji danych. Pracownik hotelu nie powinien otrzymywać pełnego zakresu danych z rejestrów państwowych, lecz jedynie informację niezbędną do realizacji obowiązku wynikającego ze „Standardów ochrony małoletnich”. W praktyce wystarczające byłoby potwierdzenie: imienia i nazwiska osoby dorosłej, imienia i nazwiska dziecka, rodzaju relacji, na przykład „rodzic” albo „opiekun prawny”, oraz ważności potwierdzenia w danym momencie. Weryfikacja mogłaby następować przez kod QR, analogicznie do innych dokumentów i usług w aplikacji mObywatel, bez kopiowania dokumentów, wykonywania zdjęć i nadmiarowego przetwarzania danych osobowych dziecka.

Takie rozwiązanie zwiększyłoby bezpieczeństwo dzieci, ułatwiłoby stosowanie nowych przepisów przez hotele, ograniczyłoby uznaniowość działań recepcji, zmniejszyłoby ryzyko nadużyć oraz uprościłoby podróżowanie rodzinom. Byłoby także praktycznym przykładem wykorzystania cyfryzacji państwa do rozwiązania realnego problemu obywateli i przedsiębiorców.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

W mojej ocenie wdrożenie opisanej funkcjonalności powinno być potraktowane jako zadanie priorytetowe. Państwo nałożyło na obiekty noclegowe obowiązki związane z ochroną małoletnich, dlatego powinno jednocześnie zapewnić obywatelom i przedsiębiorcom proste, bezpieczne i jednolite narzędzie do ich realizacji. Najbardziej właściwą do tego platformą jest mObywatel, ponieważ łączy wiarygodność rejestrów państwowych, powszechność użycia oraz możliwość szybkiej weryfikacji danych w sposób cyfrowy.

Z poważaniem

Bartłomiej Pejo Poseł na Sejm RP Przewodniczący Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii