Interpelacja w sprawie zakończenia finansowania organizacji określanych jako nacjonalistyczne oraz zasad przyznawania dotacji w obszarze kultury i dziedzictwa narodowego

Szanowny Panie Premierze,

wśród tzw. 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej znalazła się zapowiedź: „Skończymy z przekazywaniem środków organizacjom nacjonalistycznym. Wzmocnimy system ekspercki, a politycy nie będą już rozdawać dotacji według własnych preferencji”.

W uzasadnieniach działań podejmowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazuje się m.in. na wstrzymywanie finansowania części instytucji, zmiany w składach gremiów eksperckich, ograniczenie finansowania wybranych podmiotów oraz prowadzenie audytów. Jednocześnie pojawiają się liczne pytania dotyczące kryteriów stosowanych przy kwalifikowaniu organizacji do kategorii „nacjonalistycznych” oraz sposobu zapewnienia pluralizmu światopoglądowego w polityce kulturalnej państwa. Polskie dziedzictwo narodowe jest bowiem dorobkiem bardzo różnych środowisk ideowych, społecznych i politycznych. Istotną część tego dziedzictwa współtworzyły środowiska konserwatywne, narodowe, niepodległościowe i chrześcijańsko-społeczne. W historii Polski ogromny wkład w odzyskanie niepodległości, zachowanie tożsamości narodowej oraz rozwój kultury i myśli państwowej miały osoby związane z szeroko rozumianym ruchem narodowym, w tym między innymi Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski, Wojciech Korfanty czy liczne organizacje społeczne działające na rzecz zachowania polskości pod zaborami.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Jednym z elementów programu wyborczego Koalicji Obywatelskiej była zapowiedź zakończenia finansowania organizacji określanych jako nacjonalistyczne oraz wzmocnienia eksperckiego charakteru systemu przyznawania dotacji publicznych. Deklaracja ta budzi jednak pytania dotyczące granic pomiędzy walką z ewentualnymi nadużyciami a zapewnieniem pluralizmu w polityce kulturalnej państwa. Historia Polski pokazuje, że środowiska narodowe, konserwatywne oraz niepodległościowe odegrały istotną rolę w odzyskaniu niepodległości i budowie nowoczesnego państwa polskiego. Stanowią one część polskiego dziedzictwa historycznego, którego ochrona należy do ustawowych obowiązków państwa.

W związku z tym zasadne jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat kryteriów stosowanych przez ministerstwo, zasad funkcjonowania systemu eksperckiego oraz sposobu zapewnienia równego traktowania różnych nurtów ideowych uczestniczących w życiu kulturalnym i społecznym Rzeczypospolitej Polskiej.