Interpelacja w sprawie działań dyplomatycznych wobec Ukraińskiego Panteonu Narodowego oraz wprowadzenia materiałów historycznych o ludobójstwie wołyńskim w procedurach konsularnych

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych wobec przyjęcia przez Ukrainę ustawy o Ukraińskim Panteonie Narodowym oraz w sprawie potrzeby wprowadzenia do polskich procedur konsularnych obowiązkowego elementu edukacyjnego dotyczącego ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej.

Według stanu na dzień 1 lipca 2026 r. ustawa o Ukraińskim Panteonie Narodowym została przyjęta przez Radę Najwyższą Ukrainy i przygotowywana jest do podpisu. Polska dyplomacja powinna natychmiast wyjaśnić, czy w ramach tego Panteonu mogą zostać uhonorowane osoby związane z OUN, UPA, SS-Galizien lub innymi środowiskami odpowiedzialnymi za zbrodnie na obywatelach polskich.

Polska nie może reagować dopiero po fakcie, gdy nazwiska zostaną wpisane, pomniki odsłonięte, a państwowa narracja utrwalona. Dyplomacja Rzeczypospolitej powinna działać wyprzedzająco, jasno wskazując stronie ukraińskiej granice, których przekroczenie będzie miało skutki polityczne.

Należy również podkreślić, że obywatele Ukrainy z paszportami biometrycznymi korzystają z ruchu bezwizowego na zasadach unijnych. Nie oznacza to jednak, że Polska jest pozbawiona możliwości działania. Państwo polskie może i powinno wprowadzać wymogi informacyjne, edukacyjne i bezpieczeństwa w procedurach konsularnych, pobytowych oraz w działaniach podejmowanych na forum Unii Europejskiej.

Każde państwo ma prawo wymagać od cudzoziemców ubiegających się o wizę, pobyt lub inne uprawnienia szacunku dla własnego porządku prawnego, bezpieczeństwa i pamięci historycznej. Skoro inne państwa zadają w procedurach wizowych szczegółowe pytania dotyczące bezpieczeństwa, karalności, przynależności do organizacji ekstremistycznych, przemocy politycznej czy terroryzmu, Polska również powinna pytać o kwestie, które dotyczą bezpieczeństwa i pamięci ofiar obywateli polskich.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: