Interpelacja w sprawie praktyki stosowania przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa w szkołach i placówkach oświatowych

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały od nauczycieli, dyrektorów szkół oraz osób posiadających wykształcenie psychologiczne, wskazujące na poważny problem interpretacyjny w zakresie uznawania kwalifikacji psychologów szkolnych przez kuratoria oświaty. Problem ten ma szczególne znaczenie w kontekście narastającego kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz utrzymujących się braków kadrowych w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach.

Z relacji zainteresowanych osób wynika, że część kuratoriów oświaty odmawia uznania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa osobom, które posiadają dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich na kierunku psychologia oraz posiadają przygotowanie pedagogiczne, lecz uzyskały te kwalifikacje na różnych uczelniach i w różnym czasie. W praktyce od kandydatów żąda się przedstawienia jednego zbiorczego dokumentu potwierdzającego łącznie ukończenie psychologii oraz posiadanie przygotowania pedagogicznego.

Tymczasem uczelnie wyższe odmawiają wydawania takich skonsolidowanych zaświadczeń, wskazując, że nie mogą potwierdzać kształcenia odbytego wcześniej na innej uczelni. Powstaje więc sytuacja faktycznego paraliżu: kandydat posiada wymagane wykształcenie psychologiczne oraz wymagane przygotowanie pedagogiczne, ale nie może uzyskać jednego dokumentu, którego oczekuje kuratorium. W konsekwencji osoby realnie przygotowane do pracy z dziećmi i młodzieżą, często posiadające wieloletni staż pedagogiczny i doświadczenie w pracy szkolnej, są odsuwane od możliwości wykonywania zadań psychologa szkolnego.

Sytuacja ta jest szczególnie niepokojąca, ponieważ dotyczy osób, które w odpowiedzi na społeczne i instytucjonalne zapotrzebowanie podjęły kosztowny oraz wieloletni wysiłek ukończenia studiów psychologicznych. W wielu przypadkach są to nauczyciele dyplomowani, z wieloletnim doświadczeniem w systemie oświaty, znający realia pracy szkoły, uczniów i rodziców. Ich wykluczanie z rynku pracy szkolnej z powodów czysto formalno-dokumentacyjnych godzi w interes uczniów, rodzin oraz całego systemu edukacji.

W mojej ocenie sprawa wymaga pilnej reakcji Ministerstwa Edukacji Narodowej, ponieważ rozbieżna lub nadmiernie formalistyczna praktyka kuratoriów może prowadzić do pogłębiania kryzysu kadrowego w szkołach. Szczególnie rażące jest to w sytuacji, gdy szkoły potrzebują psychologów, a osoby posiadające kwalifikacje i doświadczenie są blokowane przez wymóg dokumentacyjny, którego spełnienie bywa obiektywnie niemożliwe.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Sprawa ma charakter pilny i dotyczy nie tylko praw osób posiadających wymagane przygotowanie zawodowe, lecz przede wszystkim bezpieczeństwa psychicznego dzieci i młodzieży. W interesie państwa polskiego, szkoły oraz rodzin leży to, aby osoby kompetentne, wykształcone i gotowe do pracy z uczniami nie były eliminowane z systemu oświaty z powodów czysto biurokratycznych.

Z poważaniem

Piotr Górnikiewicz Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej