Interpelacja w sprawie uwzględniania świadczenia wychowawczego z tytułu programu "Rodzina 800+" przy obliczaniu zdolności kredytowej

Szanowny Panie Ministrze,

30 czerwca na Blogu Nadzorczym Komisji Nadzoru Finansowego został opublikowany artykuł pt. „Ocena zdolności kredytowej a świadczenie «Rodzina 800 plus» - czego oczekuje UKNF?” ( https://www.knf.gov.pl/komunikacja/blog?articleId=98936&p_id=18 ), gdzie jako autorzy podpisani zostali Emil Radziszewski - dyrektor zarządzający Pionem Nadzoru Bankowego KNF oraz Jacek Barszczewski - dyrektor Departamentu Komunikacji Społecznej KNF. W tekście tym wspomina się, że „Urząd Komisji Nadzoru Finansowego nie oczekuje od banków, aby rezygnowały z uwzględniania świadczenia «Rodzina 800 plus» przy ocenie zdolności kredytowej kredytobiorców kredytu hipotecznego. Oczekuje natomiast, aby banki w procesie oceny zdolności kredytowej brały pod uwagę i różnicowały okres, w którym będzie ono wypłacane, tj. aby brały pod uwagę dochód, którego kredytobiorca może racjonalnie oczekiwać w całym okresie kredytowania, a nie wyłącznie w chwili zawarcia umowy. Co do zasady banki nie powinny uznawać dochodu z tytułu tego świadczenia za stabilny dochód stały, jeżeli przewidywany okres jego otrzymywania jest krótszy niż okres kredytowania. Uwzględnienie dochodów z tytułu tego świadczenia w ocenie zdolności kredytowej powinno być ponadto uzasadnione odpowiednimi założeniami (np. wynikającymi z zastosowanych modeli statystycznych), pozwalającymi przyjąć z bardzo wysokim prawdopodobieństwem, że ubytek dochodu w związku z wygaśnięciem świadczenia «Rodzina 800 plus» zostanie zrównoważony realnym wzrostem dochodów stałych (np. wynagrodzenia). Z tego punktu widzenia mniejszy (o ile jakikolwiek) wpływ na zdolność kredytową będzie miał dochód z tytułu świadczenia «Rodzina 800 plus» w przypadku kredytobiorcy o ustabilizowanej pozycji zawodowej pobierającego to świadczenie na dziecko w wieku 15-16 lat, niż w przypadku tego, któremu świadczenie to będzie przysługiwać przez kolejne 18 lat i który jest na wczesnym etapie swojej kariery zawodowej”.

Jednocześnie w mediach społecznościowych zaczęły jednak pojawiać się informacje (niepotwierdzone oficjalnie w momencie składania niniejszej interpelacji), jakoby bank PKO BP miał w najbliższym czasie odstąpić od uwzględniania świadczenia wychowawczego 800+ do zdolności kredytowej oraz jakoby zmiana ta miała wynikać z bliżej nieokreślonych nacisków ze strony Komisji Nadzoru Finansowego.

Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej https://lukaszsroczynski.pl/2024/02/08/czy-800-plus-wplywa-na-zdolnosc-kredytowa/ (data wpisu: 8 lutego 2024 r.), „w oddziałach Alior Bank pieniądze z programu Rodzina 800+ zostaną wzięte pod uwagę do liczenia zdolności jako część kosztów na utrzymanie gospodarstwa domowego”, „Bank Pekao SA włącza pieniądze z Rodzina 800+ do wyliczeń zdolności kredytowej”, „w PKO BP wpływy z 800 plus są wliczane do zdolności kredytowej. Musimy jedynie dostarczyć potwierdzenie otrzymania świadczenia w ostatnim miesiącu”.

Wszystkie trzy banki wskazane w powyższym wpisie znajdują się pod wpływem Skarbu Państwa, co - przynajmniej jak dotąd - pozwalało przypuszczać, że przynajmniej one będą uczestniczyły w szeroko rozumianej polityce prorodzinnej państwa polskiego, która w tym konkretnym przypadku miałaby oznaczać uwzględnianie świadczenia wychowawczego 800+ do zdolności kredytowej. Odstąpienie od uwzględniania tak podstawowego składnika dochodu licznych polskich rodzin, w szczególności rodzin wielodzietnych, oznaczałoby w praktyce dramatyczny odwrót od polityki prorodzinnej w tym obszarze.

W związku z powyższym niniejszym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Karina Bosak Poseł na Sejm RP