Interpelacja w sprawie statusu realizacji, montażu finansowego, harmonogramu oraz środowiskowych i infrastrukturalnych skutków budowy Elektrowni Szczytowo-Pompowej (ESP) Rożnów II przez Grupę Tauron

Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam interpelację w sprawie kluczowej dla bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz rozwoju regionu Sądecczyzny inwestycji, jaką jest budowa Elektrowni Szczytowo-Pompowej (ESP) Rożnów II.

Projekt ten, zapoczątkowany i intensywnie rozwijany w latach 2022–2023, stanowi jeden z filarów transformacji energetycznej Polski. Elektrownie szczytowo-pompowe stanowią najefektywniejszą i sprawdzoną wielkoskalową technologię magazynowania energii, niezbędną do stabilizacji Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) przy rosnącym udziale niestabilnych źródeł odnawialnych (OZE). Inwestycja realizowana przez Grupę Tauron na terenie gminy Łososina Dolna, wykorzystująca Jezioro Rożnowskie jako zbiornik dolny, ma osiągnąć moc rzędu 700–800 MW, co pozycjonuje ją wśród najważniejszych strategicznych projektów infrastrukturalnych w Polsce.

Pod koniec ubiegłych lat sfinalizowano kluczowe etapy przygotowawcze, w tym zabezpieczenie znacznej części gruntów (współpraca z Lasami Państwowymi) oraz uzyskanie warunków przyłączenia obiektu do sieci elektroenergetycznej. Planowany szacunkowy koszt inwestycji wynosi około 6,8 miliarda złotych, a pierwotny harmonogram zakładał osiągnięcie pełnej gotowości realizacyjnej do końca 2027 roku i rozpoczęcie właściwych prac budowlanych w roku 2028, z perspektywą oddania obiektu do użytku w 2033 roku.

Z punktu widzenia mieszkańców Małopolski, a w szczególności powiatu nowosądeckiego, realizacja tak gigantycznego przedsięwzięcia niesie ze sobą zarówno ogromne szanse rozwoju, jak i poważne wyzwania logistyczne, infrastrukturalne oraz środowiskowe. Kluczowym elementem, na który od lat zwracają uwagę lokalne samorządy oraz mieszkańcy, jest katastrofalny stan zamulenia Jeziora Rożnowskiego. Wykorzystanie tego akwenu jako dolnego zbiornika dla elektrowni szczytowo-pompowej wymaga bezwzględnego, systemowego oczyszczenia i odmulenia jego czaszy, co stanowi niepowtarzalną okazję do rewitalizacji tego unikalnego regionu turystycznego.

Jednocześnie pięcioletni okres intensywnych prac budowlanych wiąże się z obciążeniem lokalnej sieci dróg przez ciężki sprzęt, co rodzi uzasadnione obawy o stan techniczny infrastruktury komunalnej w gminach Łososina Dolna, Gródek nad Dunajcem czy Czchów. Nie bez znaczenia pozostają również kwestie ochrony przeciwpowodziowej doliny Dunajca oraz transparentności procesów ewentualnych wysiedleń czy wykupu gruntów prywatnych pod zbiornik górny.

Mając na uwadze powyższe, a także konieczność zapewnienia ciągłości i transparentności strategicznych inwestycji państwowych, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakim dokładnie etapie znajduje się obecnie proces inwestycyjny związany z budową Elektrowni Szczytowo-Pompowej (ESP) Rożnów II? Czy obecne kierownictwa Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Grupy Tauron w pełni podtrzymują wolę realizacji tego projektu?

2. Czy wypracowany w ubiegłych latach harmonogram (uzyskanie pełnej dokumentacji i decyzji środowiskowych do końca 2027 r., rozpoczęcie budowy w 2028 r., oddanie do eksploatacji w 2033 r.) pozostaje aktualny i niezagrożony? Czy wystąpiły jakiekolwiek opóźnienia proceduralne w odniesieniu do pierwotnych założeń?

3. Jak przedstawia się szczegółowy montaż finansowy tej inwestycji, której koszt szacuje się na ok. 6,8 mld zł? W jakim stopniu projekt finansowany będzie ze środków własnych inwestora, a w jakim przewiduje się wykorzystanie funduszy zewnętrznych, takich jak Krajowy Plan Odbudowy (KPO), program FEnIKS czy inne instrumenty wsparcia publicznego?

4. Czy w ramach budowy ESP Rożnów II przewidziano kompleksowe, systemowe odmulenie i oczyszczenie czaszy Jeziora Rożnowskiego? Jaki jest planowany rzeczowy i terytorialny zakres tych prac hydrotechnicznych oraz jaki budżet zostanie na ten cel dedykowany bezpośrednio z budżetu inwestycji?

5. Jaka jest precyzyjna, docelowa lokalizacja górnego zbiornika elektrowni i jaka struktura własnościowa gruntów zostanie objęta tą inwestycją? Jaki procent stanowią tu grunty Skarbu Państwa (w zarządzie Lasów Państwowych), a jaki grunty prywatne? Czy uruchomiono już program dobrowolnych nabyć nieruchomości i na jakich zasadach będą ustalane odszkodowania dla właścicieli?

6. W jaki sposób inwestycja wpłynie na gospodarkę wodną i ochronę przeciwpowodziową regionu? Czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie uwzględniło funkcjonowanie ESP Rożnów II w zaktualizowanych modelach ochrony przeciwpowodziowej doliny Dunajca, uwzględniając deklaracje inwestora o przejęciu do 10% fali powodziowej?

7. Czy Grupa Tauron zawarła lub planuje zawrzeć formalne porozumienia kompensacyjne z lokalnymi samorządami (m.in. gminą Łososina Dolna, gminą Gródek nad Dunajcem) w przedmiocie modernizacji, ochrony i późniejszej odbudowy dróg lokalnych oraz infrastruktury towarzyszącej, która ulegnie degradacji w wyniku wieloletniego transportu ciężkich materiałów budowlanych?