Interpelacja w sprawie finansowania organizacji pozarządowych z programu LIFE Operating Grants oraz udziału podmiotów z Polski w grantach operacyjnych wspierających politykę klimatyczną, energetyczną i środowiskową Unii Europejskiej

Na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska opublikowano informację o dodatkowym naborze w ramach programu LIFE, w którym organizacje pozarządowe mogą uzyskać wsparcie na codzienne funkcjonowanie organizacji, a nie na konkretny projekt środowiskowy. W komunikacie wskazano, że dofinansowanie może wynieść do 70% kosztów kwalifikowalnych, maksymalnie 700 tys. euro rocznie, czyli w praktyce około 3 mln zł rocznie na jedną organizację.

Z dokumentacji naboru LIFE-2026-NGO-OG-SGA wynika, że granty operacyjne są przeznaczone dla organizacji non-profit działających w obszarze środowiska, klimatu i transformacji energetycznej, zaangażowanych w rozwój, wdrażanie i egzekwowanie prawa oraz polityk Unii Europejskiej. Dokumentacja wskazuje również, że grant operacyjny nie finansuje konkretnego projektu, lecz roczny budżet organizacji albo jego część, a maksymalna kwota dofinansowania wynosi 700 tys. euro rocznie.

Budzi to poważne pytania o mechanizm finansowania zaplecza organizacyjnego podmiotów, które mogą następnie wpływać na debatę publiczną, legislację, konsultacje, kampanie społeczne oraz działania dotyczące polskiej energetyki, rolnictwa, transportu, gospodarki wodnej i ochrony przyrody. W praktyce może to oznaczać finansowanie z pieniędzy publicznych środowisk wspierających politykę klimatyczną Unii Europejskiej, w tym rozwiązania uderzające w polską gospodarkę i koszty życia obywateli.

Szczególnie bulwersujące jest to w sytuacji, gdy Polska mierzy się z realnymi problemami środowiskowymi, takimi jak zanieczyszczenia rzek, zagrożenia dla wód, niewystarczający monitoring i opóźnione reakcje instytucji państwa. Zamiast przeznaczać maksymalnie dużo środków na ochronę polskich rzek, jezior i przyrody w terenie, promuje się mechanizmy, w których ogromne środki mogą trafiać na utrzymanie etatów, biur i zaplecza aktywistycznego organizacji zajmujących się promowaniem polityk unijnych.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

Z poważaniem Dariusz Matecki Poseł na Sejm RP