Interpelacja w sprawie planowanej likwidacji domów wczasów dziecięcych od 1 stycznia 2027 r.

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą projektu rozporządzenia ministra edukacji z dnia 23 czerwca 2026 r. przewidującego wykreślenie z dniem 1 stycznia 2027 r. domów wczasów dziecięcych z systemu oświaty.

Do mojego biura poselskiego wpłynęły liczne apele oraz stanowiska przedstawicieli domów wczasów dziecięcych, organizacji społecznych i fundacji, które wyrażają głęboki sprzeciw wobec planowanej likwidacji tych placówek. Wskazują oni, że proponowane rozwiązania mogą doprowadzić do utraty wieloletniego dorobku edukacyjnego, wychowawczego i profilaktycznego oraz ograniczyć dostęp dzieci i młodzieży do wartościowych form edukacji pozaformalnej.

Domy wczasów dziecięcych od wielu lat realizują zadania w zakresie edukacji regionalnej, przyrodniczej, ekologicznej, zdrowotnej, obywatelskiej oraz integracyjnej. Organizowane kilkudniowe pobyty wspierają rozwój kompetencji społecznych, budowanie relacji rówieśniczych, integrację klas, aktywność fizyczną oraz profilaktykę problemów wychowawczych i zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Ich działalność wpisuje się również w kierunki polityki edukacyjnej państwa oraz założenia reformy edukacji, której celem jest rozwijanie kompetencji praktycznych i społecznych uczniów.

Wątpliwości budzi fakt, że projekt rozporządzenia nie przedstawia szczegółowych analiz potwierdzających konieczność likwidacji tego typu placówek. Z informacji przekazywanych przez środowisko wynika również, że środki finansowe przeznaczane dotychczas na funkcjonowanie domów wczasów dziecięcych nie znikną z systemu oświaty, lecz zostaną przesunięte na inne zadania. Tym bardziej niezrozumiałe jest, dlaczego likwidowane mają być placówki realizujące cele uznawane przez samo ministerstwo za priorytetowe.

Poważne zastrzeżenia dotyczą także skutków społecznych projektowanych zmian. Likwidacja 24 domów wczasów dziecięcych oznacza nie tylko ograniczenie możliwości korzystania z ich oferty przez tysiące dzieci i setki szkół, ale również utratę miejsc pracy oraz negatywne konsekwencje dla lokalnych społeczności.

W przestrzeni publicznej podnoszone są również wątpliwości natury konstytucyjnej, dotyczące ochrony praw nabytych podmiotów prowadzących placówki oraz zgodności projektowanych rozwiązań z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Jakie szczegółowe analizy merytoryczne, pedagogiczne, społeczne i ekonomiczne stanowiły podstawę decyzji o likwidacji domów wczasów dziecięcych?

2. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę skutków społecznych i edukacyjnych projektowanej likwidacji? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie.

3. Ilu uczniów oraz szkół korzystało z oferty domów wczasów dziecięcych w ostatnich pięciu latach?

4. Jakie instytucje przejmą zadania realizowane obecnie przez domy wczasów dziecięcych?

5. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić ciągłość realizacji programów edukacji regionalnej, ekologicznej, zdrowotnej, krajoznawczej oraz integracyjnej po likwidacji tych placówek?

6. Ilu pracowników zatrudnionych jest obecnie we wszystkich domach wczasów dziecięcych i jakie działania planuje ministerstwo wobec osób, które mogą utracić zatrudnienie?

7. Czy ministerstwo rozważało alternatywne rozwiązania, takie jak modernizacja zasad funkcjonowania domów wczasów dziecięcych zamiast ich całkowitej likwidacji?

8. Jak przebiegały konsultacje społeczne projektu rozporządzenia oraz jakie uwagi zgłoszone przez zainteresowane środowiska zostały uwzględnione?

9. Czy ministerstwo analizowało zgodność projektowanych rozwiązań z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych oraz zasadą zaufania obywatela do państwa?

10. Czy wobec licznych protestów środowisk oświatowych ministerstwo rozważy wycofanie projektu lub wstrzymanie jego procedowania do czasu przeprowadzenia pogłębionych analiz oraz szerokich konsultacji społecznych?

Uważam, że decyzje dotyczące funkcjonowania placówek oświatowych o tak istotnym znaczeniu dla dzieci i młodzieży powinny być poprzedzone rzetelną debatą publiczną, opartą na analizach i rzeczywistych potrzebach uczniów, a nie wyłącznie przesłankach organizacyjnych lub finansowych. Zasadne wydaje się podjęcie działań zmierzających do zachowania dorobku domów wczasów dziecięcych przy jednoczesnym dostosowaniu ich działalności do współczesnych wyzwań edukacyjnych, zamiast ich całkowitej likwidacji.