Interpelacja w sprawie poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych oraz potrzeby stworzenia systemowej ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Szanowna Pani Minister,

w nawiązaniu do opublikowanego w dniu 8 lipca 2026 r. listu otwartego środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną, zainicjonowanego przez Forum Muzyki Tradycyjnej i Stowarzyszenie Twórców Ludowych, zwracam się z interpelacją dotyczącą procedowanego w Sejmie RP poselskiego projektu ustawy o zespołach ludowych (druk nr 2603).

Mimo że jest to inicjatywa poselska, umiejscawiająca swoje mechanizmy w obszarze rolnictwa (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), to jej skutki bezpośrednio uderzą w spójność polityki kulturalnej państwa i obszar podległy Pani Ministerstwu.

Projekt zakłada wydawanie dziesiątek milionów złotych rocznie (50 tys. zł jednorazowego bonu inwestycyjnego i 25 tys. zł stałej subwencji) na sformalizowane grupy, z całkowitym pominięciem dotychczasowego systemu grantowego oraz ekspertów m.in. Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Środowiska zajmujące się kulturą tradycyjną i niematerialnym dziedzictwem kulturowym w ww. liście otwartym wskazują, że projekt ustawy w obecnym kształcie stworzy rażącą dysproporcję: wybrane grupy uzyskają potężne wsparcie poza systemem kultury, podczas gdy indywidualni twórcy, rzemieślnicy i mistrzowie tradycji będą musieli nadal konkurować o ułamek tych kwot w programach grantowych MKiDN. Wskazuje się także, że projekt stoi w sprzeczności z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją UNESCO z 2003 r.

W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:

1. Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wobec wspomnianego projektu ustawy?

2. Czy resort wyraził już w toku prac legislacyjnych swój sprzeciw wobec marginalizacji instytucji kultury w procesie wspierania dziedzictwa narodowego?

3. Odpowiadając na apel środowisk zajmujących się kulturą tradycyjną, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje w najbliższym czasie zainicjować prace nad rządowym, kompleksowym projektem ustawy o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wypracowanym w drodze szerokich konsultacji społecznych?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP