Interpelacja w sprawie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od mieszkańców okręgu dotyczące dramatycznie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Szczególnie niepokojące są informacje o wydłużających się terminach oczekiwania na pierwszorazowe wizyty u lekarzy psychiatrów, wizyty kontrolne oraz leczenie ambulatoryjne i szpitalne.

Problem ten został również opisany w lokalnych mediach. Z przedstawionych informacji wynika, że placówki udzielające świadczeń psychiatrycznych alarmują o niewystarczającym finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co przekłada się na ograniczanie liczby przyjmowanych pacjentów oraz systematyczne wydłużanie kolejek oczekujących. Przedstawiciele podmiotów leczniczych wskazują, że obecny poziom finansowania nie odpowiada rzeczywistym potrzebom zdrowotnym społeczeństwa, a skutki tych ograniczeń odczuwają przede wszystkim pacjenci wymagający pilnej pomocy psychiatrycznej.

Należy podkreślić, że problem ten nie dotyczy wyłącznie organizacji systemu ochrony zdrowia czy finansowania świadczeń. Dotyczy przede wszystkim zdrowia psychicznego pacjentów, którzy często znajdują się w najtrudniejszym momencie swojego życia i wymagają natychmiastowej specjalistycznej pomocy. Dla wielu osób jedyną alternatywą pozostaje leczenie prywatne, na które znacznej części społeczeństwa po prostu nie stać. W praktyce oznacza to, że sytuacja materialna coraz częściej decyduje o możliwości uzyskania pomocy psychiatrycznej.

Docierają również sygnały od świadczeniodawców, że obowiązująca wycena procedur psychiatrycznych nie odpowiada rzeczywistym kosztom ich realizacji. Konieczne jest przeprowadzenie pilnej analizy zasad finansowania świadczeń psychiatrycznych oraz dostosowanie wyceny procedur do realnych kosztów ich wykonywania. Niedopuszczalne jest, aby placówki zmuszone były ograniczać liczbę przyjmowanych pacjentów z powodu zbyt niskiego finansowania świadczeń.

Sytuacja ta szczególnie dotyka mieszkańców mniejszych miejscowości i terenów wiejskich, w tym okręgu płocko-ciechanowskiego, gdzie dostęp do lekarzy psychiatrów i poradni zdrowia psychicznego już dziś jest ograniczony, a wydłużające się kolejki jeszcze bardziej utrudniają uzyskanie specjalistycznej pomocy.

To już nie jest wyłącznie problem organizacyjny. To igranie z życiem i zdrowiem ludzi. Gdy na wizytę u lekarza psychiatry oczekuje się miesiącami, a niekiedy nawet latami, wielu pacjentów pozostaje bez pomocy właśnie wtedy, gdy najbardziej jej potrzebuje. Pogłębiające się zaburzenia psychiczne mogą prowadzić do utraty pracy, rozpadu relacji rodzinnych, wykluczenia społecznego, hospitalizacji, a w skrajnych przypadkach do prób samobójczych.

Państwo nie może oszczędzać na psychiatrii. Ceną wieloletnich zaniedbań są ludzkie dramaty, cierpienie całych rodzin oraz coraz większe koszty społeczne i ekonomiczne ponoszone w przyszłości. Zapewnienie szybkiego i powszechnego dostępu do świadczeń psychiatrycznych powinno stanowić jeden z najważniejszych priorytetów polityki zdrowotnej państwa.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizę dotyczącą czasu oczekiwania na świadczenia psychiatryczne w latach 2024-2026, z uwzględnieniem województwa mazowieckiego oraz okręgu płocko-ciechanowskiego?

2. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone przez Narodowy Fundusz Zdrowia na świadczenia psychiatryczne w latach 2024, 2025 i 2026 oraz jak zmieniały się one rok do roku?

3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie finansowania psychiatrii jeszcze w 2026 roku? Jeżeli tak, w jakiej wysokości i od kiedy?

4. Czy ministerstwo planuje zmianę sposobu wyceny procedur psychiatrycznych, tak aby odpowiadały rzeczywistym kosztom ich realizacji i zapewniały placówkom możliwość udzielania świadczeń bez ograniczania liczby pacjentów?

5. Czy prowadzone są analizy dotyczące liczby pacjentów, którzy z powodu zbyt odległych terminów lub wyczerpania limitów świadczeń zostali zmuszeni do korzystania z leczenia prywatnego lub całkowicie zrezygnowali z terapii?

6. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do lekarzy psychiatrów oraz poradni zdrowia psychicznego?

7. Czy planowane są dodatkowe środki finansowe dla placówek realizujących świadczenia psychiatryczne w regionach, gdzie dostępność do specjalistów jest szczególnie ograniczona?

8. Jak ministerstwo ocenia wpływ obecnego poziomu finansowania psychiatrii na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów oraz funkcjonowanie placówek medycznych?

9. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające zapewnić pacjentom szybszy i rzeczywisty dostęp do świadczeń psychiatrycznych finansowanych ze środków publicznych?

Zwracam się z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie. Zdrowie psychiczne Polaków nie może być traktowane jako obszar, na którym poszukuje się oszczędności. Każdy dzień oczekiwania na pomoc może oznaczać pogłębienie choroby, utratę szansy na skuteczne leczenie, a niekiedy nawet utratę życia. Dlatego oczekuję przedstawienia konkretnych działań naprawczych, które zapewnią pacjentom realny, szybki i równy dostęp do opieki psychiatrycznej finansowanej ze środków publicznych.