Interpelacja w sprawie wzmocnienia ochrony prawnej dzieci doświadczających przemocy, uzależnień oraz konfliktów rodzinnych

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpływają sygnały wskazujące na niewystarczającą skuteczność obowiązujących mechanizmów ochrony dzieci wychowujących się w rodzinach dotkniętych przemocą, uzależnieniami oraz długotrwałymi konfliktami pomiędzy rodzicami lub opiekunami.

Autorzy kierowanych do mnie pism podkreślają, że dzieci uwikłane w wieloletnie konflikty rodzicielskie często stają się przedmiotem sporów między dorosłymi, podczas gdy ich potrzeby i dobro schodzą na dalszy plan.

Wskazują również, że brak odpowiednio szybkiej i zdecydowanej reakcji instytucji państwa na sygnały o zagrożeniu dobra dziecka prowadzi do długotrwałych konsekwencji zdrowotnych, psychicznych i społecznych, które nierzadko rzutują na całe dorosłe życie.

Dobro dziecka powinno stanowić nadrzędną wartość w każdym postępowaniu prowadzonym przez organy państwa. Ochrona małoletnich wymaga skutecznych mechanizmów prawnych pozwalających na ich szybkie odizolowanie od traumatycznych doświadczeń związanych m.in. z przemocą domową, uzależnieniami rodziców czy przewlekłymi konfliktami rodzinnymi. Równie istotne jest zapewnienie efektywnego monitorowania sytuacji dzieci wychowujących się w szczególnie trudnych warunkach socjalnych, w tym w lokalach socjalnych i komunalnych, przy ścisłej współpracy właściwych służb i instytucji.

Inwestowanie w ochronę zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz skuteczne mechanizmy ich ochrony nie jest wyłącznie wyrazem troski o najmłodszych, ale również racjonalną inwestycją społeczną i ekonomiczną.

Wczesna interwencja pozwala ograniczyć koszty związane z leczeniem, wykluczeniem społecznym oraz długotrwałym wsparciem osób, które w dzieciństwie nie otrzymały odpowiedniej pomocy. Każde skutecznie ochronione dziecko ma większą szansę na samodzielne, aktywne życie oraz pełne uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje zmiany przepisów mające na celu skuteczniejsze zabezpieczenie dobra dziecka w sprawach rodzinnych?

2. Czy prowadzone są analizy dotyczące czasu trwania postępowań w sprawach o ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej? Jeśli tak, jakie są ich wyniki?

3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje rozwiązania umożliwiające szybszą izolację dziecka od rodzica stosującego przemoc lub zmagającego się z uzależnieniem?

4. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości w celu ograniczenia negatywnego wpływu konfliktów rodzicielskich na dzieci uczestniczące w postępowaniach sądowych?

5. Czy planowane jest zwiększenie kompetencji sędziów rodzinnych i kuratorów poprzez obowiązkowe szkolenia z zakresu psychologii dziecka i traumy?

6. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przegląd przepisów dotyczących ochrony dzieci w postępowaniach rodzinnych oraz przedstawienie propozycji zmian legislacyjnych?

Skuteczna ochrona dzieci przed przemocą, zaniedbaniem oraz negatywnymi skutkami konfliktów rodzinnych stanowi jedno z podstawowych zadań państwa. Wczesna i właściwa reakcja instytucji publicznych może zapobiec wieloletnim konsekwencjom zdrowotnym i społecznym, które dotykają zarówno osoby pokrzywdzone, jak i całe społeczeństwo.

Zwracam się zatem do Pana Ministra o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań legislacyjnych i organizacyjnych zmierzających do zwiększenia skuteczności systemu ochrony dzieci w Polsce.

Z wyrazami szacunku

Wioleta Tomczak Posłanka na Sejm RP