Interpelacja w sprawie nakładania na Zakład Ubezpieczeń Społecznych nowych obowiązków bez odpowiedniego zwiększenia zatrudnienia i finansowania

Szanowna Pani Minister,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zatrudnia około 43 tys. pracowników w centrali, oddziałach, inspektoratach i biurach terenowych na obszarze całego kraju. Jest jedną z najważniejszych instytucji publicznych, od której sprawności zależą terminowa wypłata świadczeń, prawidłowe rozliczanie składek oraz obsługa milionów obywateli i przedsiębiorców. Każda zmiana przepisów dotyczących składek, emerytur, rent, zasiłków lub nowych świadczeń oznacza w praktyce konieczność zmiany systemów informatycznych, przeszkolenia pracowników, opracowania procedur, przygotowania informacji dla klientów oraz obsługi dodatkowych wniosków.

W ostatnich latach ZUS powierzano kolejne zadania wykraczające poza jego tradycyjną działalność. Od 2026 r. zakład realizuje m.in. obowiązki związane z wydawaniem zaświadczeń potrzebnych do ustalania stażu pracy z uwzględnieniem okresów wykonywania umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności gospodarczej.

Nowe rozwiązania są często przedstawiane przez rząd jako proste usługi elektroniczne. Za każdym systemem stoją jednak pracownicy odpowiedzialni za weryfikację danych, rozpatrywanie nietypowych przypadków, udzielanie wyjaśnień, poprawianie błędów oraz prowadzenie postępowań odwoławczych.

Nie można stale zwiększać zakresu obowiązków instytucji zatrudniającej około 43 tys. osób bez zapewnienia odpowiednich kadr i trwałego zwiększenia funduszu wynagrodzeń. Taka polityka prowadzi do przeciążenia pracowników i może obniżać jakość realizacji podstawowych zadań zakładu.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

ZUS nie jest instytucją dysponującą nieograniczonymi zasobami. Za każdą nową usługą i każdym kolejnym programem stoją pracownicy, których liczba, czas pracy i możliwości mają swoje granice. Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska