Interpelacja w sprawie usprawnienia i zwiększenia skali repatriacji

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją dotyczącą wolnego tempa realizacji repatriacji Polaków – przede wszystkim potomków osób deportowanych i zesłanych przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – do Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z raportem Najwyższej Izby Kontroli z listopada 2024 r. na repatriację do Polski oczekuje lub jest nią zainteresowanych łącznie 15 200 osób. Są to głównie potomkowie Polaków przymusowo deportowanych lub zesłanych przez reżim sowiecki na tereny azjatyckiej części byłego ZSRR.

Tymczasem tempo repatriacji jest nieadekwatne do skali potrzeb. W latach 2020-2024 do Polski przybywało rocznie od 624 do 779 repatriantów. NIK ocenia, że przy utrzymaniu tego tempa obsługa wszystkich oczekujących zajęłaby ok. 22 lata. Mimo zwiększonych w 2025 roku limitów wydatków na ten cel, według założeń rządu repatriacja może objąć jedynie 900-1000 osób rocznie, co nadal jest liczbą dalece niesatysfakcjonującą. NIK stwierdziła również konkretne dysfunkcje organizacyjne: brak należytej współpracy między MSWiA a MSZ, organizacja poczty dyplomatycznej prowadząca do wydłużania procedur repatriacyjnych nawet o 356 dni oraz niepełne wykorzystanie ośrodków adaptacyjnych w Pułtusku i Środzie Wielkopolskiej, które przez długie miesiące stały puste.

Jednocześnie Polska wykazała w 2022 r. zdolność do błyskawicznego przyjęcia ponad 3 milionów uchodźców z Ukrainy, co dowodzi, że barierą nie są możliwości organizacyjne państwa, lecz brak decyzji o priorytetyzacji repatriacji. Dla wielu z oczekujących – często osób starszych – 22-letni horyzont oznacza realną utratę szansy powrotu do Ojczyzny za życia.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.

Z poważaniem

Grzegorz Płaczek Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej