Interpelacja w sprawie rażącego ryzyka finansowego, jakie dla obu stron umowy B2B - zlecającego i wykonawcy - wiąże się z przekwalifikowaniem tej umowy na umowę o pracę

Szanowna Pani Minister,

ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 473) nadała nowe brzmienie art. 34 tej ustawy, przesądzając, że decyzja inspektora pracy o ustaleniu istnienia stosunku pracy w miejsce dotychczasowej umowy cywilnoprawnej (tzw. B2B) działa co do zasady na przyszłość. Sama decyzja PIP nie wywołuje więc skutków za okres sprzed jej wydania – te mogą jednak wyniknąć z zupełnie odrębnych, niezależnych postępowań Krajowej Administracji Skarbowej i ZUS, mogących sięgać nawet 3-5 lat wstecz. Efekt jest taki, że jedno ustalenie inspektora pracy potrafi uruchomić lawinę konsekwencji finansowych, które w praktyce obciążają obie strony współpracy – niezależnie od tego, czy działały w dobrej wierze i zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili zawierania umowy.

Przepisy obowiązujące w obecnym kształcie mogą mieć negatywne skutki: nie chronią realnie osoby wykonującej pracę, a jednocześnie stawiają obie strony współpracy w sytuacji, w której – często wbrew ich woli i bez ich winy – muszą zmienić model współpracy i ponieść wielotysięczne koszty ustaleń dokonanych z perspektywy czasu, na podstawie kryteriów uznaniowych i trudnych do przewidzenia w momencie zawierania umowy. Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedsiębiorców i pracodawców z regionu, który reprezentuję, świadczące o narastającej niepewności co do zasad prowadzenia współpracy w formule B2B. Dane i informacje odnośnie do problemu przekazało mi także biuro Jacka i Izabeli Leśniewskich oraz Biuro Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Ewentualne ryzyka po stronie zlecającego (pracodawcy):

Ewentualne ryzyka po stronie wykonawcy (przedsiębiorcy/zleceniobiorcy):

W mojej ocenie taki rozkład ryzyka – w połączeniu z wieloletnim, niezależnym od decyzji PIP zasięgiem uprawnień kontrolnych KAS i ZUS – oznacza, że żadna ze stron umowy B2B nie ma dziś realnej możliwości zabezpieczenia się przed dotkliwymi skutkami administracyjnymi oraz finansowymi decyzji podjętej z perspektywy czasu, często na podstawie ocennych i niejednolicie stosowanych kryteriów. To rodzi uzasadnione wątpliwości co do proporcjonalności i pewności prawa w obecnym kształcie przepisów.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: