Interpelacja w sprawie zbyt małych środków finansowych przeznaczonych na usługi opiekuńcze

Szanowna Pani Minister,

4 sierpnia 2026 r. wejdzie w życie ustawa z 11 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej. Ustawa ma za zadanie ujednolicenie i określenie ogólnopolskich standardów świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Nie porusza jednak w żaden sposób systemowego zwiększenia środków finansowych czy zmiany modelu finansowania usług opiekuńczych. Nakłada za to na samorządy nowe obowiązki (m.in. w zakresie standardów i monitoringu), nie idą za tym jednak odpowiednie pieniądze.

Podczas rozmów z seniorami i pracownikami pomocy społecznej poruszają oni problem niewystarczającego finansowania usług opiekuńczych. Szczególny problem jest w mniejszych i mniej zamożnych jednostkach samorządowych, których nie stać na dofinansowanie rosnących kosztów usług opiekuńczych z budżetów lokalnych. W związku z tym konieczne jest ograniczenie wymiaru świadczonych usług lub ewentualnie zmniejszenie liczby beneficjentów. Środki przekazywane z budżetu centralnego (w ramach dotacji celowych na zadania własne czy programów takich jak „Opieka 75+”) są wysoce niewystarczające w stosunku do realnych potrzeb oraz rosnących kosztów.

Dla wielu seniorów i osób schorowanych usługi opiekuńcze to jedyna szansa na godne funkcjonowanie w środowisku domowym. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych i najpilniejszych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Pozbawienie lub ograniczenie tej pomocy pociąga dla tych osób natychmiastowe pogorszenie standardu życia, a często także zagrożenie dla ich zdrowia i życia.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. W jaki sposób ministerstwo zamierza wesprzeć finansowo samorządy w realizacji nowych standardów i obowiązków wynikających z nowelizacji, która wchodzi w życie 4 sierpnia br.?

2. Czy w projekcie budżetu państwa na kolejny rok ministerstwo planuje znaczące zwiększenie kwot dotacji celowych na realizację usług opiekuńczych, tak aby zrekompensować samorządom rosnące koszty?

3. Czy ministerstwo monitoruje na bieżąco liczbę osób objętych w skali kraju usługami opiekuńczymi?

4. Czy ministerstwo prognozuje na podstawie dostępnych analiz wzrost liczby osób objętych usługami opiekuńczymi w związku z wejściem w życie 4 sierpnia nowelizacji ustawy o pomocy społecznej?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP