Interpelacja w sprawie projektu ustawy o zwrocie podatku akcyzowego i niektórych opłat zawartych w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej

Szanowny Panie Ministrze,

otrzymałem do wiadomości stanowisko Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski do projektu ustawy o zwrocie podatku akcyzowego i niektórych opłat zawartych w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, podjęte w dniu 11 sierpnia 2026 roku.

W uzasadnieniu projektu oraz w Ocenie Skutków Regulacji wskazano, że przeniesienie kompetencji w zakresie przyjmowania wniosków, prowadzenia postępowań oraz realizacji zwrotu podatku akcyzowego z gmin do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma usprawnić obsługę producentów rolnych, ograniczyć liczbę składanych wniosków oraz umożliwić ich elektroniczne przekazywanie. Projekt przewiduje, że wnioski będą składane wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR, a decyzje będzie wydawał kierownik właściwego biura powiatowego agencji.

W ocenie SGiPW przeniesienie zadania do ARiMR nie gwarantuje ani uproszczenia procedury, ani skrócenia czasu obsługi. Może natomiast doprowadzić do utraty bezpośredniego, lokalnego kontaktu z producentem rolnym, zwiększenia liczby spraw prowadzonych przez placówki agencji oraz utrudnienia szybkiego wyjaśniania pojawiających się wątpliwości. Przekazanie zadania do agencji może spowodować wydłużenie czasu rozpatrywania spraw, zwiększenie obciążenia biur powiatowych ARiMR, utrudnienie producentom rolnym dostępu do pomocy oraz powielanie czynności administracyjnych, które obecnie są skutecznie wykonywane przez gminy.

Od wielu lat zadanie to realizowane jest przez gminy. Postępowania prowadzone są przez wykwalifikowanych pracowników, posiadających doświadczenie w obsłudze producentów rolnych oraz znajomość lokalnych uwarunkowań. Zwracają również uwagę na praktyczne skutki wprowadzenia wyłącznie elektronicznej formy składania wniosków. Rozwiązanie takie może stanowić istotną barierę dla części producentów rolnych, w szczególności osób starszych, które nie posiadają odpowiednich kompetencji cyfrowych, sprzętu lub dostępu do narzędzi umożliwiających sprawne korzystanie z usług elektronicznych. Dodatkowym utrudnieniem może być konieczność skanowania i elektronicznego przekazywania dokumentów, w szczególności faktur wystawionych w postaci papierowej. Projekt przewiduje bowiem, że w przypadku faktur nieobjętych Krajowym Systemem e-Faktur producent rolny będzie zobowiązany dołączyć do wniosku ich kopie.

Stowarzyszenie dostrzega potrzebę modernizacji obecnego systemu, w szczególności poprzez umożliwienie elektronicznego składania wniosków, ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych, usprawnienie wymiany danych pomiędzy rejestrami publicznymi oraz wykorzystanie informacji znajdujących się w systemach ARiMR i Krajowego Systemu e-Faktur. Zmiany te nie wymagają jednak odebrania zadania gminom. Elektronizacja powinna stanowić dodatkową możliwość dla producentów rolnych, a nie jedyną dopuszczalną formę ubiegania się o zwrot. Jednocześnie konieczne jest zapewnienie gminom odpowiedniego finansowania realizacji zadania, odpowiadającego rzeczywistym kosztom obsługi administracyjnej. Pozostawienie zadania w gminach powinno zostać połączone z uproszczeniem procedur, udostępnieniem samorządom odpowiednich narzędzi informatycznych oraz zapewnieniem dostępu do danych niezbędnych do sprawnej weryfikacji wniosków.

Zgodnie z przedstawionymi argumentami, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski wnosi o odstąpienie od proponowanych zmian polegających na przekazaniu realizacji zadania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz o utrzymanie dotychczasowego modelu realizacji zwrotu podatku akcyzowego przez gminy, przy jednoczesnym:

• uproszczeniu obowiązujących procedur, • umożliwieniu składania wniosków również w formie elektronicznej, • usprawnieniu wymiany danych pomiędzy gminami, ARiMR i administracją skarbową, • zapewnieniu gminom odpowiednich narzędzi informatycznych, • zagwarantowaniu adekwatnego finansowania kosztów obsługi zadania.

Zdaniem SGiPW takie rozwiązanie pozwoli zachować sprawnie funkcjonujący i dostępny dla producentów rolnych system, a jednocześnie umożliwi jego unowocześnienie bez tworzenia dodatkowych barier organizacyjnych i cyfrowych.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na pytania:

Z wyrazami szacunku

Poseł Tadeusz Tomaszewski