Interpelacja w sprawie funkcjonowania Funduszu Kościelnego oraz efektów i kosztów prac Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego

Fundusz Kościelny od wielu lat stanowi element systemu regulującego relacje finansowe państwa z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Jego funkcjonowanie ma przy tym określone podstawy historyczne i prawne, związane m.in. z przejęciem przez komunistów majątku kościelnego w 1950 r.

11 stycznia 2024 r. prezes Rady Ministrów powołał Międzyresortowy Zespół do spraw Funduszu Kościelnego. Do jego zadań należy m.in. analiza funkcjonowania funduszu oraz zagadnień związanych z finansowaniem składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego duchownych. Od momentu powołania tego gremium upłynęło już ponad dwa i pół roku, dlatego zasadne jest dokonanie oceny rzeczywistych rezultatów prowadzonych prac.

Fundusz Kościelny nie może być traktowany wyłącznie jako pozycja wydatkowa w budżecie państwa. Obejmuje on rozwiązania dotyczące zabezpieczenia społecznego duchownych różnych kościołów i związków wyznaniowych, a także sfer działalności mających znaczenie dla całych społeczności lokalnych. Dotyczy to zwłaszcza działalności charytatywnej i opiekuńczej oraz ochrony obiektów sakralnych, które w wielu przypadkach stanowią jednocześnie istotną część polskiego dziedzictwa kulturowego.

Ewentualne ingerencje w ten system powinny być zatem poprzedzone rzetelną analizą ich skutków prawnych, społecznych i finansowych. Dotyczy to również sytuacji mniejszych kościołów i związków wyznaniowych, dla których obecne rozwiązania mogą mieć szczególne znaczenie z punktu widzenia możliwości finansowania składek duchownych. W odniesieniu do Kościoła katolickiego konieczne pozostaje także respektowanie obowiązujących zasad regulujących stosunki pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską. Tym bardziej istotne jest więc uzyskanie informacji, jaki jest obecnie rzeczywisty zakres prowadzonych prac, jakie rozwiązania były dotychczas analizowane oraz jakie argumenty przemawiają, zdaniem rządu, za dokonywaniem zmian w funkcjonującym systemie.

Osobną kwestią pozostaje finansowanie działalności samego międzyresortowego zespołu. Zgodnie z § 13 zarządzenia o jego powołaniu wydatki związane z działalnością zespołu, a także powoływanych zespołów problemowych, są pokrywane z budżetu państwa. Po ponad dwóch i pół roku funkcjonowania tego gremium opinia publiczna ma prawo uzyskać pełną informację o wysokości środków wydatkowanych na jego działalność.

Dotyczy to nie tylko bezpośrednich kosztów organizacyjnych, lecz również wydatków na analizy, ekspertyzy, opinie, obsługę prac, posiedzenia zespołów problemowych oraz wszelkie inne działania podejmowane w związku z realizacją powierzonych zadań. Konieczne jest również wskazanie, jakie konkretne materiały i opracowania powstały w wyniku tych wydatków oraz w jaki sposób zostały one wykorzystane.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: