Interpelacja w sprawie sprawowania przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego nadzoru nad Polską Fundacją Narodową w związku z jej udziałem w przygotowaniu i promocji raportu "Poland: A Global Impact"

Szanowna Pani Minister,

z doniesień medialnych wynika, że Polska Fundacja Narodowa (dalej: PFN) była partnerem publikacji raportu „Poland: A Global Impact“, przygotowanego przez Fundację Marka Polska, pokryła koszty druku tego raportu, a prezes zarządu PFN Maciej Szudek współprezentował go publicznie wraz z Barbarą Mróz-Gorgoń podczas konferencji Impact CEE 2026.

Jednocześnie PFN – jak podają media – przyznała, że nie prowadziła naukowej oceny raportu, a dokument powstawał „w skrajnym pośpiechu“, by zdążyć z prezentacją na konferencji. Fundacja nie udzieliła odpowiedzi na pytania dotyczące tego, czy przed rozpoczęciem współpracy przeprowadziła badanie due diligence partnera, zweryfikowała jego dorobek badawczy, ekspertów oraz metodologię raportu, a także czy jej prezes zapoznał się z całością firmowanego publicznie dokumentu.

Wątpliwości merytoryczne wobec raportu obejmują między innymi: sposób wyliczenia tzw. pozytywnego sentymentu (wskazany w raporcie poziom 62 proc. miał zostać obliczony z pominięciem wpisów neutralnych, stanowiących 68-85 proc. materiału, przy czym po ich uwzględnieniu udział treści pozytywnych wynosiłby około 13 proc.), utożsamienie języka publikacji z narodowością autora (jako opinię „świata o Polsce“ potraktowano m.in. komentarz osoby deklarującej „I'm from Poland“), niespójności w liczbie wzmianek i ich zasięgach, posłużenie się przykładem spoza deklarowanego okresu badania oraz formułowanie wniosków o zmianach „w ciągu dekady“ na podstawie danych z trzech miesięcy.

PFN nie ujawniła kosztu druku, wykonawcy ani podstawy umownej wydatku, nie zadeklarowała publikacji dokumentacji współpracy, nie odpowiedziała na pytanie o zlecenie niezależnego audytu metodologii, o wiedzę na temat zakresu wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji przez Fundację Marka Polska, ani o to, czy – w świetle wcześniejszych kontrowersji wokół raportu „Polaków Portret Własny“ i dymisji Barbary Mróz-Gorgoń – nadal uznaje ten podmiot za wiarygodnego partnera instytucjonalnego i czy wycofa poparcie dla raportu.

Sprawa ma charakter zasadniczy, ponieważ dotyczy jednego ze statutowych celów PFN, jakim jest promocja i ochrona wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej oraz polskiej gospodarki, a więc obszaru bezpośrednio związanego z polityką państwa w zakresie dyplomacji publicznej i marki narodowej.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

A. Zakres wiedzy i działań organu nadzoru

B. Sprawozdawczość i ocena wydatku

C. Standardy weryfikacji partnerów i publikacji

D. Środki publiczne i podmioty publiczne

E. Wnioski systemowe

Z wyrazami szacunku

Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Mariusz Błaszczak Jacek Sasin Daniel Milewski