Interpelacja w sprawie modernizacji i ujednolicenia przepisów dotyczących sygnalizacji świetlnej oraz oznakowania dróg

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z kierowanymi do mojego biura poselskiego postulatami dotyczącymi funkcjonowania sygnalizacji świetlnej oraz zasad stosowania oznakowania pionowego i poziomego na polskich drogach, zwracam się z interpelacją dotyczącą możliwości modernizacji, uproszczenia i większego ujednolicenia obowiązujących w tym zakresie regulacji technicznych i wykonawczych.

Sprawna organizacja ruchu drogowego powinna służyć przede wszystkim bezpieczeństwu wszystkich jego uczestników, ale jednocześnie uwzględniać potrzebę zapewnienia możliwie wysokiej płynności ruchu, czytelności oznakowania oraz racjonalnego wykorzystania istniejącej infrastruktury drogowej.

Rozwój technologii umożliwia obecnie znacznie bardziej precyzyjne dostosowywanie organizacji ruchu do jego rzeczywistego natężenia. Dotyczy to przede wszystkim systemów sygnalizacji świetlnej wykorzystujących m.in. detekcję pojazdów, wideodetekcję oraz inne rozwiązania pozwalające na dynamiczne sterowanie długością poszczególnych faz sygnalizacji.

W praktyce kierowcy nadal spotykają się jednak z sytuacjami, w których również przy niewielkim natężeniu ruchu lub na praktycznie pustym skrzyżowaniu konieczne jest oczekiwanie na zmianę sygnału przez czas wynikający ze stałego programu sygnalizacji. Powstaje zatem pytanie, czy obowiązujące standardy techniczne w wystarczającym stopniu wykorzystują możliwości współczesnych systemów zarządzania ruchem.

Zasadne wydaje się przeanalizowanie możliwości stworzenia bardziej jednolitych ogólnokrajowych standardów dotyczących tzw. inteligentnej sygnalizacji świetlnej. Nie oznaczałoby to pozbawienia zarządców dróg możliwości dostosowania organizacji ruchu do lokalnych warunków, lecz określenie minimalnych wymogów dotyczących wykorzystywania informacji o rzeczywistym natężeniu ruchu i ograniczania nieuzasadnionych okresów oczekiwania.

Kolejnym postulatem zgłaszanym przez kierowców jest szersze stosowanie wyświetlaczy czasu pozostającego do zmiany sygnału świetlnego, tzw. sekundników. Rozwiązanie to może zwiększać przewidywalność sytuacji na skrzyżowaniu, szczególnie w przypadku sygnalizacji działającej według stałego programu. Kierujący otrzymuje informację pozwalającą odpowiednio wcześniej przygotować się do ruszenia albo do zatrzymania pojazdu. Z tego względu zasadne jest ustalenie, czy ministerstwo analizowało doświadczenia związane ze stosowaniem takich urządzeń oraz możliwość ich szerszego wykorzystania na polskich drogach, w szczególności na skrzyżowaniach, na których stosowana jest sygnalizacja stałoczasowa.

Osobnym problemem pozostaje liczba znaków drogowych oraz czytelność przekazywanych kierującym informacji. Nadmierne nagromadzenie znaków, tabliczek, informacji dodatkowych oraz powtarzających się komunikatów może powodować przeciążenie informacyjne i utrudniać kierowcy szybkie wychwycenie tych znaków, które w konkretnym miejscu mają najistotniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu.

Zasadne jest zatem przeanalizowanie obowiązujących zasad lokalizacji oznakowania pionowego pod kątem ograniczenia przypadków jego nadmiernego stosowania, eliminowania znaków zbędnych lub powtarzających przekazywaną już informację oraz zwiększenia odpowiedzialności zarządców dróg za zachowanie przejrzystej i czytelnej organizacji ruchu. Modernizacji może wymagać również funkcjonowanie sygnalizatorów S-2, umożliwiających warunkowe skręcanie w kierunku wskazanym zieloną strzałką. Rozwiązanie to ma umożliwiać zwiększenie przepustowości skrzyżowania przy zachowaniu bezpieczeństwa pieszych, rowerzystów oraz innych uczestników ruchu. W praktyce jego skuteczność zależy jednak zarówno od właściwej organizacji ruchu, lokalizacji i widoczności sygnalizatora, jak i prawidłowego projektowania poszczególnych faz sygnalizacji. Warto zatem przeanalizować, czy obecne rozwiązania techniczne i organizacyjne dotyczące sygnalizatora S-2 są optymalne oraz czy możliwe jest stworzenie bardziej jednolitych zasad jego stosowania w skali kraju. Modernizacja organizacji ruchu może przynieść również wymierne skutki gospodarcze i środowiskowe. Ograniczenie niepotrzebnego oczekiwania pojazdów, częstego zatrzymywania i ponownego ruszania może prowadzić do zmniejszenia zużycia paliwa, skrócenia czasu podróży oraz ograniczenia emisji związanych z ruchem drogowym. Nie oznacza to oczywiście, że płynność ruchu powinna mieć pierwszeństwo przed bezpieczeństwem. Przeciwnie – celem ewentualnych zmian powinno być wykorzystanie dostępnych rozwiązań technicznych do jednoczesnego zwiększenia bezpieczeństwa, przewidywalności oraz płynności ruchu drogowego.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi obecnie prace lub analizy dotyczące kompleksowej modernizacji przepisów technicznych regulujących funkcjonowanie sygnalizacji świetlnej oraz oznakowania pionowego i poziomego dróg?

2. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę stworzenia bardziej jednolitych w skali kraju standardów dotyczących stosowania adaptacyjnej lub inteligentnej sygnalizacji świetlnej, uwzględniającej rzeczywiste natężenie ruchu?

3. Czy analizowana jest możliwość wprowadzenia minimalnych wymogów dotyczących stosowania systemów detekcji pojazdów na skrzyżowaniach, w szczególności w celu ograniczenia sytuacji, w których uczestnicy ruchu oczekują na zmianę sygnału pomimo braku ruchu na pozostałych relacjach?

4. Czy ministerstwo posiada analizy dotyczące wpływu stosowania adaptacyjnej sygnalizacji świetlnej na przepustowość skrzyżowań, czas przejazdu, bezpieczeństwo ruchu oraz emisję spalin? Jeśli tak, jakie są najważniejsze wnioski wynikające z tych analiz?

5. Czy ministerstwo analizowało możliwość szerszego dopuszczenia lub stosowania wyświetlaczy wskazujących czas pozostający do zmiany sygnału świetlnego, tzw. sekundników?

6. Czy możliwe byłoby określenie kategorii skrzyżowań, w szczególności wyposażonych w sygnalizację stałoczasową, na których stosowanie sekundników byłoby zalecane lub obowiązkowe?

7. Czy ministerstwo dysponuje wynikami badań lub analiz dotyczących wpływu sekundników na bezpieczeństwo ruchu, zachowanie kierowców oraz przepustowość skrzyżowań? Jeśli tak, jakie wnioski z nich wynikają?

8. Czy ministerstwo planuje przegląd przepisów i wytycznych dotyczących stosowania oznakowania pionowego w celu ograniczenia przypadków nadmiernego nagromadzenia znaków drogowych?

9. Czy rozważane jest wprowadzenie bardziej restrykcyjnych zasad uzasadniania konieczności ustawienia nowych znaków drogowych oraz okresowego audytu istniejącego oznakowania przez zarządców dróg?

10. Czy ministerstwo analizuje możliwość stworzenia ogólnokrajowych standardów pozwalających na eliminowanie znaków zbędnych, powtarzających się lub przekazujących informacje, które w konkretnych warunkach drogowych nie są już konieczne?

11. Czy ministerstwo posiada dane lub analizy dotyczące wpływu nadmiernej liczby znaków drogowych na percepcję kierujących i bezpieczeństwo ruchu drogowego?

12. Czy planowana jest analiza lub zmiana zasad technicznych dotyczących stosowania sygnalizatora S-2 umożliwiającego warunkowy skręt w kierunku wskazanym zieloną strzałką?

13. Czy ministerstwo dostrzega możliwość ujednolicenia zasad projektowania programów sygnalizacji wykorzystujących sygnalizator S-2 w taki sposób, aby zapewnić możliwie wysoką płynność ruchu przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pieszych, rowerzystów i innych uczestników ruchu?

14. Czy analizowane są rozwiązania techniczne służące poprawie widoczności oraz czytelności sygnalizatorów warunkowego skrętu?

15. Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie ogólnopolskiego audytu obowiązujących przepisów technicznych dotyczących organizacji ruchu drogowego pod kątem ich aktualności, spójności oraz dostosowania do współczesnych technologii sterowania ruchem? 16. Czy przy przyszłych zmianach przepisów ministerstwo zamierza uwzględnić, poza kryterium bezpieczeństwa, także wpływ organizacji ruchu na czas podróży, zużycie paliwa, emisję spalin oraz przepustowość infrastruktury drogowej?

17. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie nowelizację przepisów wykonawczych dotyczących znaków i sygnałów drogowych oraz szczegółowych warunków technicznych ich stosowania? Jeżeli tak, jaki jest przewidywany zakres i harmonogram tych prac?