Interpelacja w sprawie dostępu do środków bankowych dla osób niekorzystających z technologii cyfrowych

Szanowny Panie Ministrze,

ostatnio w mediach internetowych został opisany przypadek 82-letniego mieszkańca Radomia, który stracił kartę bankomatową i pilnie potrzebując większej ilości gotówki poszedł do banku, w którym ma konto, aby dokonać wypłaty gotówkowej. Niestety w jedynej placówce banku w mieście brak jest tradycyjnej obsługi kasowej. Okazało się, że senior nie posiada smartfonu, lecz tradycyjny aparat komórkowy, więc nie może zainstalować aplikacji bankowej ani korzystać z BLIK-a.

Portal bankier.pl wskazuje na lukę prawną: przepisy gwarantują klientom dostęp do zgromadzonych środków, ale nie mówią nic o sposobie jego zapewnienia. W praktyce niemal wszystkie kanały dostępu opierają się na karcie płatniczej lub smartfonie, a wśród podmiotów bankowych widać rosnący trend tworzenia tzw. placówek bezgotówkowych. W ten sposób osoby cyfrowo wykluczone w sytuacjach losowych wypadają poza system. Jak zauważa autor artykułu na wspomnianym portalu: "Wielu seniorów wciąż używa urządzeń z fizycznymi przyciskami i nie jest to fanaberia. Ekran dotykowy bywa dla starszych osób barierą: słabszy wzrok utrudnia odczytanie drobnych literek, a mniej sprawne dłonie nie trafiają w małe ikony. Do tego biometria potrafi nie rozpoznać odcisku palca. Telefon z klawiszami jest po prostu przewidywalny".

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów i Gospodarki dostrzega problem ograniczania dostępu do środków pieniężnych osobom wykluczonym cyfrowo w wyniku likwidacji tradycyjnych kas bankowych i wdrażania modelu placówek wyłącznie bezgotówkowych?

2. Czy w ocenie ministra finansów odmowa wypłaty gotówki w placówce bankowej klientowi legitymującemu się dowodem osobistym (ze względu na brak obsługi kasowej czy brak aplikacji mobilnej) stanowi należyte wykonanie umowy rachunku bankowego?

3. Czy planowane są prace legislacyjne w celu zobowiązania banków do zapewnienia przynajmniej jednej punktowej obsługi kasowej na określonym obszarze administracyjnym (np. powiatu)?

4. Jak Pan Minister odnosi się do propozycji zobligowania banków do wydawania w placówkach karty do bankomatów od ręki, aby klient wychodził z oddziału z działającym plastikiem, bez czekania na przesyłkę? Usługa taka była kiedyś dostępna przynajmniej w części banków.

Z poważaniem

dr Tomasz Rzymkowski