Interpelacja w sprawie krajowego wdrożenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), proporcjonalności obowiązków dla MŚP, kosztów systemu ROP oraz zapewnienia przedsiębiorcom pewności prawa

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w związku z apelem Organizacji Pracodawców Rada Przedsiębiorców, podpisanym przez prezesa Adama Abramowicza, dotyczącym skutków rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (dalej: PPWR).

Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r., a jego przepisy co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Jednocześnie poszczególne obowiązki mają odrębne terminy rozpoczęcia stosowania, a ich zakres zależy od rodzaju opakowania, statusu podmiotu i czynności wykonywanych w łańcuchu dostaw.

Przedsiębiorcy potrzebują zatem nie tylko informacji o ogólnym terminie stosowania rozporządzenia, ale przede wszystkim jednoznacznego określenia, jakie obowiązki dotyczą ich obecnie, jakie zaczną obowiązywać później oraz które wynikają z prawa unijnego, a które z obowiązujących lub projektowanych przepisów krajowych.

Krajowy projekt UC100 i jego rzeczywisty stan legislacyjny

Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oznaczonym numerem UC100. Projekt ma służyć ustanowieniu ram stosowania PPWR oraz dostosowaniu krajowego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Pierwszy projekt został opublikowany 13 sierpnia 2025 r. Po konsultacjach i uzgodnieniach przygotowywano kolejne wersje. Z uwagi na zmiany w projekcie niezbędne jest przedstawienie aktualnej wersji, jej dokładnej daty i etapu legislacyjnego, bez utożsamiania wcześniejszych założeń z ostatecznymi rozwiązaniami.

Konieczne jest również wyraźne rozdzielenie obowiązków wynikających bezpośrednio z PPWR od projektowanych rozwiązań krajowych, w tym mechanizmu poboru opłat, organizacji systemu ROP i kompetencji organów.

Rejestracja, przedstawiciele i koszty dla małych firm

Art. 44 PPWR przewiduje rejestrację producentów w państwach, w których po raz pierwszy udostępniają opakowania lub produkty w opakowaniach. Przepisy umożliwiają w określonych sytuacjach wykonywanie obowiązków przez organizację odpowiedzialności producenta lub upoważnionego przedstawiciela.

Art. 45 ust. 3 przewiduje obowiązek wyznaczenia przedstawiciela przez określonych producentów prowadzących sprzedaż transgraniczną. Jednocześnie Komisja Europejska przedstawiła projekt COM(2025) 982 final, który ma zawiesić stosowanie tego obowiązku do 1 stycznia 2035 r. Projekt ten nie jest jeszcze obowiązującym prawem.

W aktualnym stanie prawnym szczególnie istotne jest, aby przedsiębiorcy otrzymali od administracji rządowej jasne informacje o relacji między obowiązkami wynikającymi z PPWR a dotychczasowymi krajowymi systemami EPR. Nie może dochodzić do sytuacji, w której podmiot ponosi podwójne koszty za ten sam obowiązek lub jest zmuszany do wykonywania czynności niewynikających z obowiązujących przepisów.

Rozporządzenie przewiduje mechanizmy proporcjonalności. Art. 44 ust. 8 ustanawia uproszczony zakres sprawozdawczości dla producentów udostępniających mniej niż 10 ton opakowań w ciągu roku kalendarzowego. Art. 46 ust. 5 wymaga równego traktowania producentów i zakazuje nakładania nieproporcjonalnych obciążeń na producentów małych ilości opakowań, w tym MŚP. Przepisy te powinny zostać realnie uwzględnione w krajowym modelu.

Badania PFAS i dokumentacja zgodności

Apel przedsiębiorców wskazuje również na koszty badań dotyczących opakowań, podając przykład ceny 2980 zł netto za badanie jednego rodzaju opakowania. Kwota ta wymaga potwierdzenia, Kwota ta wymaga potwierdzenia, jednak problem kosztów badań i związanej z nimi dokumentacji stanowi uzasadniony przedmiot analizy.

Art. 5 ust. 5 PPWR przewiduje ograniczenia dotyczące PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Nie oznacza to jednak, że każdy przedsiębiorca ma obowiązek wykonywać odrębne badanie laboratoryjne każdego wariantu dowolnego opakowania.

Wytyczne Komisji Europejskiej z 5 czerwca 2026 r., C(2026) 3702 final, przedstawiają stopniowe podejście do weryfikacji PFAS oraz odnoszą się do opakowań wprowadzonych do obrotu przed rozpoczęciem stosowania ograniczeń. Ministerstwo powinno zapewnić jednolitą interpretację tych wytycznych, wyjaśnić zasady korzystania z dokumentacji dostawców oraz wskazać, kiedy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań.

Podobne znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy wytwórcą opakowania, producentem w rozumieniu EPR, importerem i dystrybutorem. Przenoszenie wszystkich obowiązków na niewielki sklep internetowy bez analizy jego rzeczywistej roli mogłoby prowadzić do zbędnego powielania dokumentacji.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie oraz o załączenie aktualnych dokumentów legislacyjnych, analiz kosztów i oficjalnych wytycznych, na których opiera się stanowisko ministerstwa.

Z poważaniem

Jarosław Sachajko Poseł na Sejm RP