Interpelacja w sprawie wpływu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) na konkurencyjność polskich MŚP, sprzedaż transgraniczną w e-commerce oraz potrzeby uruchomienia działań osłonowych i deregulacyjnych

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w związku z apelem Organizacji Pracodawców Rada Przedsiębiorców, podpisanym przez prezesa Adama Abramowicza, dotyczącym obciążeń wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (dalej: PPWR).

Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Wprowadza ono szereg wymogów dotyczących opakowań, ich zgodności, gospodarki odpadami oraz rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Z punktu widzenia ministra odpowiedzialnego za gospodarkę zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy koszty dostosowania do nowych regulacji nie stają się barierą dla rozwoju polskich mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, szczególnie tych, które sprzedają swoje produkty bezpośrednio klientom w innych państwach Unii Europejskiej.

Ryzyko utraty konkurencyjności przez małych eksporterów

Jednolity rynek powinien umożliwiać polskiej firmie rozwijanie sprzedaży zagranicznej bez konieczności tworzenia rozbudowanej struktury administracyjnej w każdym państwie docelowym. Tymczasem obowiązki EPR, różnice pomiędzy systemami krajowymi, koszty przedstawicielstwa, raportowania i dokumentacji mogą stanowić istotną barierę wejścia dla przedsiębiorców o niewielkiej skali działalności.

Należy przy tym precyzyjnie rozróżnić obowiązki prawne od szacunków przedstawianych przez organizacje przedsiębiorców. PPWR nie nakazuje każdej firmie rejestracji we wszystkich 27 państwach UE. Obowiązki zależą od rzeczywistych rynków sprzedaży i statusu podmiotu. Nie wyklucza to jednak sytuacji, w której koszty obsługi kilku rynków staną się niewspółmierne do wartości sprzedaży.

Komisja Europejska przedstawiła już projekt COM(2025) 982 final, procedura 2025/0395(COD), dotyczący zawieszenia obowiązku wyznaczania przedstawicieli EPR do 1 stycznia 2035 r. Jest to potwierdzenie, że problem obciążeń transgranicznych został dostrzeżony na szczeblu unijnym. Projekt nadal wymaga jednak zakończenia procedury ustawodawczej.

Platformy internetowe i dostęp do klientów zagranicznych

Szczególnej analizy wymaga wpływ PPWR na sprzedaż za pośrednictwem platform internetowych. Art. 45 ust. 4–6 przewiduje, że określone platformy umożliwiające konsumentom zawieranie umów na odległość z producentami mają uzyskiwać informacje o rejestracji EPR i oświadczenie producenta dotyczące zgodności z obowiązkami, a następnie podejmować odpowiednie działania weryfikacyjne.

Przepisy nie uzasadniają jednak uproszczonego twierdzenia, że każda platforma ma automatycznie blokować każdego sprzedawcę bez wpisu do wszystkich rejestrów. Należy ustalić, jak przepisy są stosowane w praktyce, jakie mechanizmy weryfikacji wdrożyły platformy oraz czy sprzedawcy mają możliwość sprostowania błędnych danych lub zakwestionowania nieuzasadnionej decyzji.

W odniesieniu do dostawców usług realizacji zamówień art. 45 ust. 8 i 9 przewiduje szczególne zasady zawieszenia usług oraz możliwość sądowego zakwestionowania decyzji. Odrębnie należy ocenić właściwe przepisy dotyczące platform internetowych, w tym przepisy rozporządzenia o usługach cyfrowych oraz dotyczące ochrony użytkowników biznesowych platform.

W apelu wskazano, że część przedsiębiorców doświadcza ograniczeń w dostępie do sprzedaży zagranicznej. Informacje te wymagają weryfikacji, jednak skala potencjalnych skutków gospodarczych uzasadnia podjęcie przez ministra właściwego do spraw gospodarki działań analitycznych i interwencyjnych.

Potrzebny program wsparcia, a nie wyłącznie obowiązek dostosowania

Przedsiębiorcy powinni otrzymać możliwość ustalenia swoich obowiązków bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów doradztwa prawnego na każdym rynku. Państwo może również rozważyć wsparcie kosztów dostosowania, w szczególności poprzez szkolenia, usługi doradcze, wspólne narzędzia informatyczne, pomoc w przygotowaniu dokumentacji oraz instrumenty finansowe zgodne z zasadami pomocy publicznej.

Istotne jest także, aby nie finansować wielokrotnie tych samych działań i nie tworzyć nowych obowiązków krajowych ponad zakres niezbędny do wykonania prawa UE. Wsparcie powinno być skierowane przede wszystkim do przedsiębiorców, dla których koszty stałe stanowią największą barierę, a jego skuteczność powinna być mierzona utrzymaniem sprzedaży, ekspansją zagraniczną i rzeczywistym obniżeniem kosztów administracyjnych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Proszę o odpowiedź odrębnie na każde pytanie, z przedstawieniem dostępnych danych statystycznych, analiz, korespondencji z instytucjami UE i platformami internetowymi oraz dokumentów dotyczących planowanych instrumentów wsparcia.

Z poważaniem

Jarosław Sachajko Poseł na Sejm RP