Interpelacja w sprawie skuteczności kontroli i egzekwowania kar za nielegalne wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi

Szanowny Panie Ministrze,

w odpowiedzi na interpelację nr 16407 dotyczącą kontroli, sankcji oraz przeciwdziałania nielegalnym zrzutom ścieków przedstawiono dane, które wskazują na znaczącą skalę nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej.

Z przekazanych informacji wynika, że w latach 2023-2025 wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska przeprowadzili łącznie 683 kontrole terenowe oczyszczalni ścieków przemysłowych, a w 408 przypadkach stwierdzono naruszenia. W 128 kontrolach stwierdzono natomiast naruszenia, w wyniku których mogło nastąpić lub nastąpiło zanieczyszczenie środowiska.

Jeszcze bardziej niepokojące są dane dotyczące kontroli prowadzonych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W latach 2023-2025 przeprowadzono 280 kontroli terenowych dotyczących ścieków przemysłowych, a nieprawidłowości stwierdzono w 211 przypadkach, czyli w 75,4% kontroli. Wśród stwierdzonych naruszeń znalazło się m.in. 99 przypadków braku pozwolenia wodnoprawnego oraz 47 przypadków przekroczenia parametrów ścieków.

Jednocześnie z odpowiedzi wynika, że w latach 2024-2025 za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wydano łącznie 3982 decyzje wymierzające administracyjną karę pieniężną.

W odpowiedzi na poprzednią interpelację nie przedstawiono jednak informacji pozwalających ocenić, czy system sankcji jest rzeczywiście skuteczny. Sama liczba wydanych decyzji nie przesądza bowiem o efektywności państwa w ochronie wód. Kluczowe znaczenie ma wysokość nałożonych kar, ich faktyczne wyegzekwowanie, liczba uchylonych decyzji, a także konsekwencje wobec podmiotów, które pomimo wcześniejszych sankcji ponownie naruszają przepisy.

W odpowiedzi wskazano również, że w związku ze stwierdzonymi przez Wody Polskie naruszeniami w latach 2023-2025 w 102 przypadkach skierowano wnioski lub przekazano sprawy właściwym organom, m.in. w sprawach cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej lub naliczenia opłaty podwyższonej. W 7 przypadkach skierowano wystąpienia do organów ścigania, a w 22 przypadkach nałożono grzywnę w formie mandatu karnego.

W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: