Interpelacja nr 21006
Interpelacja w sprawie nieuzyskania przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu statusu uczelni badawczej w drugiej edycji programu "Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza" oraz konsekwencji tej decyzji dla rozwoju nauki i woj. kujawsko-pomorskiego
Adresat: minister nauki i szkolnictwa wyższego
Data wpływu: 2026-11-11
W skrócie
Posłowie interpelują ministra nauki w sprawie wykluczenia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika z programu *Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza* (IDUB) i konsekwencji tej decyzji dla rozwoju nauki oraz województwa kujawsko-pomorskiego, podkreślając jej negatywny wpływ na finansowanie, konkurencyjność i regionalny potencjał. Zadają pytania dotyczące kryteriów oceny, przejrzystości procedur oraz planów wsparcia dla uczelni, domagając się działań naprawczych i równomiernego rozwoju nauki w Polsce.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie wyników drugiej edycji programu „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza” (IDUB), w ramach której Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu nie znalazł się w gronie dziesięciu uczelni, którym przyznano status uczelni badawczej na lata 2027–2032.
Jest to decyzja o bardzo poważnych konsekwencjach nie tylko dla samego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, ale również dla Torunia, Bydgoszczy i całego województwa kujawsko-pomorskiego.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika jest jedną z najważniejszych instytucji naukowych i akademickich w Polsce. Od dziesięcioleci buduje potencjał intelektualny regionu, kształci kolejne pokolenia specjalistów, prowadzi badania naukowe, rozwija współpracę międzynarodową i stanowi istotny impuls dla rozwoju gospodarczego oraz społecznego województwa kujawsko-pomorskiego.
UMK był beneficjentem pierwszej edycji programu IDUB, co potwierdza, że jego potencjał naukowy i możliwości rozwojowe zostały już wcześniej wysoko ocenione. Tym bardziej niezrozumiałe i niepokojące jest to, że uczelnia nie znalazła się w gronie laureatów kolejnej edycji programu.
Nie można traktować tej decyzji wyłącznie jako wyniku konkursu pomiędzy poszczególnymi ośrodkami akademickimi. Jej skutki będą odczuwalne przez wiele lat.
Uzyskanie statusu uczelni badawczej wiąże się z dodatkowym finansowaniem w wysokości 10 procent subwencji. UMK, pomimo pozytywnej oceny przedstawionego planu rozwoju, otrzyma dodatkowe finansowanie na poziomie 2 procent subwencji. Według danych szacunkowych oznacza to około 13,5 mln zł rocznie, czyli około 80,9 mln zł w całym okresie 2027–2032.
Różnica w poziomie finansowania może wynosić około 54 mln zł rocznie. Są to środki, które mogłyby zostać przeznaczone na rozwój badań naukowych, nowoczesną infrastrukturę, zatrudnianie i utrzymywanie wybitnych naukowców, wspieranie młodych badaczy, rozwój doktoratów oraz współpracę międzynarodową.
Ograniczenie możliwości finansowych UMK oznacza ryzyko osłabienia jego pozycji konkurencyjnej wobec największych polskich ośrodków akademickich. Może również pogłębić różnice rozwojowe pomiędzy regionami Polski.
Szczególnie istotny jest regionalny wymiar tej sprawy. Województwo kujawsko-pomorskie potrzebuje silnych instytucji naukowych, które będą wspierały rozwój nowoczesnej gospodarki, innowacyjnych przedsiębiorstw, medycyny, nowych technologii i wysoko wykwalifikowanych kadr.
Silny uniwersytet oznacza większą zdolność regionu do przyciągania inwestorów, pozyskiwania grantów, zatrzymywania młodych i utalentowanych ludzi oraz budowania przewag konkurencyjnych. Osłabienie jego pozycji naukowej i finansowej może więc przynieść negatywne konsekwencje wykraczające daleko poza środowisko akademickie.
Nie kwestionując potrzeby prowadzenia konkursów i stosowania wysokich kryteriów oceny, należy jednak oczekiwać od państwa przejrzystości procedur, obiektywnych kryteriów oraz odpowiedzialności za równomierny rozwój potencjału naukowego kraju.
Niepokój budzi również fakt, że uczelnie o szerokim profilu akademickim muszą konkurować z ośrodkami o bardziej wyspecjalizowanym, często technologicznym charakterze. Należy zatem zbadać, czy zastosowane kryteria i sposób oceny wniosków zapewniają rzeczywiście równe szanse wszystkim typom uczelni.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie były szczegółowe przyczyny nieprzyznania Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika w Toruniu statusu uczelni badawczej w drugiej edycji programu IDUB?
2. Jaką liczbę punktów uzyskał UMK w poszczególnych kryteriach oceny oraz jakie miejsce zajął w końcowym rankingu konkursu?
3. Jakie konkretne zastrzeżenia i uwagi zgłosił zespół ekspertów oceniających wniosek Uniwersytetu Mikołaja Kopernika? Czy ministerstwo udostępni uczelni pełną dokumentację oceny wraz z uzasadnieniem przyznanej punktacji?
4. Czy ministerstwo przeprowadzi analizę przyczyn, dla których UMK, pomimo uzyskania pozytywnej oceny planu rozwoju, nie znalazł się w gronie dziesięciu uczelni otrzymujących pełne finansowanie w ramach programu IDUB?
5. Jakie będą rzeczywiste skutki finansowe nieuzyskania statusu uczelni badawczej przez UMK w latach 2027–2032? Proszę o przedstawienie porównania wysokości finansowania, jakie uczelnia otrzymałaby jako laureat programu, z finansowaniem przewidzianym dla niej w obecnym rozstrzygnięciu.
6. Czy ministerstwo dostrzega negatywne konsekwencje tej decyzji dla potencjału naukowego, innowacyjności i rozwoju gospodarczego województwa kujawsko-pomorskiego?
7. Czy ministerstwo zamierza podjąć działania, które pozwolą ograniczyć negatywne skutki finansowe i rozwojowe tej decyzji dla Uniwersytetu Mikołaja Kopernika?
8. Czy przewidziane są dodatkowe programy lub mechanizmy wsparcia dla uczelni, które uzyskały pozytywną ocenę planów rozwoju, ale nie zakwalifikowały się do grona laureatów programu IDUB?
9. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań, które zapewnią bardziej zrównoważony rozwój naukowy poszczególnych regionów Polski i nie będą prowadziły do dalszej koncentracji najważniejszych zasobów naukowych wyłącznie w kilku największych ośrodkach akademickich?
10. Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby Uniwersytet Mikołaja Kopernika mógł w kolejnej edycji programu skutecznie ubiegać się o status uczelni badawczej? Czy zostanie mu zapewnione odpowiednie wsparcie merytoryczne i organizacyjne?
11. Czy ministerstwo rozważy uruchomienie dodatkowego programu inwestycyjnego lub naukowego skierowanego do strategicznych uczelni regionalnych, których rozwój ma istotne znaczenie dla potencjału gospodarczego i społecznego poszczególnych województw?
12. Czy ministerstwo zamierza podjąć rozmowy z władzami Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz samorządem województwa kujawsko-pomorskiego w celu wypracowania wspólnego planu wzmocnienia pozycji naukowej i międzynarodowej UMK?
Szanowny Panie Ministrze,
niezależnie od przyjętych kryteriów konkursowych nie możemy dopuścić do sytuacji, w której tak ważny ośrodek akademicki jak Uniwersytet Mikołaja Kopernika zostaje pozbawiony znaczącej części możliwości finansowania swojego rozwoju, a konsekwencje tej decyzji ponosi cały region.
Nie chodzi wyłącznie o prestiż czy ambicje jednej uczelni. Chodzi o przyszłość nauki w województwie kujawsko-pomorskim, szanse rozwojowe młodych ludzi, możliwości współpracy nauki z gospodarką oraz zdolność naszego regionu do konkurowania z najsilniejszymi ośrodkami w Polsce i Europie.
Państwo powinno wspierać doskonałość naukową, ale jednocześnie dbać o to, aby rozwój nauki nie prowadził do marginalizowania ważnych ośrodków akademickich poza największymi metropoliami.
Oczekuję zatem nie tylko wyjaśnienia przyczyn podjętej decyzji, lecz także pilnego przedstawienia konkretnych działań naprawczych i rozwojowych, które pozwolą Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika utrzymać silną pozycję naukową oraz skutecznie konkurować o status uczelni badawczej w najbliższej przyszłości.
W interesie całego województwa kujawsko-pomorskiego jest silny, dobrze finansowany i międzynarodowo rozpoznawalny Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
Inne interpelacje: Joanna Borowiak
- Interpelacja w sprawie rzeczywistego stanu, struktury demograficznej oraz prognoz zapotrzebowania na kadry medyczne w Polsce
10.11.2026 · nr 20994 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie rzeczywistej gotowości szkół i przedszkoli do schronienia oraz ewakuacji dzieci i zapewnienia opieki podczas zagrożeń
22.10.2026 · nr 20609 · minister edukacji, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie ochrony rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami za użytkowanie wieczyste gruntów
22.10.2026 · nr 20608 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie podstaw prawnych i zasad przekazywania dzieci rodzicom podczas alarmu oraz ewakuacji szkoły lub przedszkola
22.10.2026 · nr 20607 · minister edukacji, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie uprawnień emerytalnych żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę przygotowawczą przed 1 stycznia 2013 r.
22.10.2026 · nr 20606 · minister obrony narodowej
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji